Belbello da Pavia

Lexicon van Boekverluchters

 

Florence, Biblioteca Nazionale, Ms landau-finaly 22,

f. 46v: schepping van Eva (detail)

 

 

Belbello da Pavia

 

Italiaans boekverluchter uit Lombardije, actief tussen 1422/1425-1470, beschouwd als de laatste belangrijke vertegenwoordiger van de Lombardijnse Internationale Gotische Stijl.

Zijn identiteit is pas in 1912 vastgesteld door Toesca, zijn naam in 1915 door Pacchioni.

 

Een van zijn belangrijkste werken is de verluchting van de Bijbel van Niccolo III d'Este, ook wel genoemd,

aangezien deze bijbel door hem rijkelijk werd verlucht, de Belbello Bijbel, bewaard te Vaticaanstad, Biblioteca Apostolica Vaticana, Ms. Barb. Lat. 613. Een gedeelte van de verluchting van deze bijbel (één miniatuur) werd verzorgd door Jacopino d'Arezzo.

 

Voorts heeft hij het 2e gedeelte van het Visconti getijdenboek voor zijn rekening genomen, nadat dit onvoltooid was gebleven door Giovannino dei Grassi. Reeds hier laat hij zijn meer individuele stijl zien, meer robuuster dan die van zijn voorgangers, krachtiger in ontwerp en met donkere, bijna nachtelijke kleuring, waarin gouden stralen een paars blauwe lucht doorklieven. Goud wordt gebruikt om landschappen op te hogen en op kleding, mogelijk een echo van Byzantijnse mozaïeken en Venetiaanse iconen. Zijn werk laat voorts een dramatische spanning en een expressionistische inslag zien die afkomstig zijn uit Karolingische en Ottoonse boekverluchting.

 

Belbello werkte voorts mee aan de verluchting van in ieder geval volumes M en P van een zevendelig koorboek, gemaakt voor de San Giorgio Maggiore in Venetië. Van deze zeven delen zijn er vier bewaard gebleven, waarvan drie nog in de San Giorgio Maggiore zelf (antifonaren M, Q en R) terwijl het 1e volume (antifonarium P) thans bewaard wordt in New York, Metropolitan Museum of Art, Cloisters Collection, ms. 60.165.

 

Daarnaast is nog een aantal losse bladen bewaard gebleven, waaronder vijf bladen geschilderd door Belbello (zie (Voorheen) New York, Metropolitan Museum of Art, Robert Lehman Collection). Voormeld antifonarium Q werd (mede) geschilderd door de Meester van het Antifonarium Q in de San Giorgio Maggiore.

 

De Meester van het Murano Graduaal (zie verder aldaar) is wellicht met Belbello da Pavia te vereenzelvigen.

 

 

Mantua, Archivio Storico Diocesano, Capitolo della Cattedrale,

Missaal van Barbara van Brandenburg

 

Catalogus

 

Boston, Museum of Fine Arts

 

Ms 1973.692 miniatuur uit antifonarium of graduaal met de hl. Romualdus, midden 15e eeuw lit: www.mfa.org

 

Chambéry, Bibliothèque municipale

 

Ms 4 breviarium voor Maria van Savoie, ca 1432-1435, katern f. 435-438v door Belbello verlucht, overige door de Meester van de Vitae Imperatorum lit: Bagliani 1991, nr. 20||Heid-Guillaume & Ritz 1998, p. 30-43, kleurpl. VI, VII, VIII, IX, X, figs. 28-55, 57-59, 61-65, 68-76

 

Florence, Biblioteca Nazionale

 

Ms landau-finaly 22 2e deel van het getijdenboek voor de Visconti, Lombardije, ca 1400 en 1412-1430 verluchting begonnen door Giovannino dei Grassi en voltooid door Belbello da Pavia lit: Meiss & Kirsch 1972

 

Mantua, Archivio Storico Diocesano, Capitolo della Cattedrale

 

Missaal van Barbara van Brandenburg, Lombardije, ca 1442-1462, verluchting door Belbello da Pavia, Girolamo da Cremona en een derde anoniem verluchter lit: Ferrara 1998, nr. 13

 

 

Florence, Biblioteca Nazionale, Ms landau-finaly 22, f. 11v: Majestas Domini

 

Milaan, Biblioteca Braidense

 

Ae xiv 19-20 Acta Sanctorum, Lombardije, ca 1431 drie miniaturen worden aan Belbello toegeschreven lit: Meiss & Kirsch 1972, p. 27

 

New York, Metropolitan Museum of Art, Cloisters Collection

 

Ms 60.165 antifonarium, Lombardije/Venetië, ca 1467-1470 (ook losse bladen in (Voorheen) New York, Metropolitan Museum of Art, Robert Lehman Collection) lit: Palladino 2003, nr. 58a

 

(Voorheen) New York, Metropolitan Museum of Art, Robert Lehman Collection

 

Los blad uit een antifonarium (antifonarium 60.165 in New York, Metropolitan Museum of Art, Cloisters Collection) met zegenende Christus in initiaal T, Lombardije/Venetië, ca 1467-1470 lit: Palladino 2003, nr. 58b

 

Los blad uit een antifonarium (antifonarium 60.165 in New York, Metropolitan Museum of Art, Cloisters Collection) met hl. Stefan in initiaal T, Lombardije/Venetië, ca 1467-1470 lit: Palladino 2003, nr. 58c

 

Los blad uit een antifonarium (antifonarium 60.165 in New York, Metropolitan Museum of Art, Cloisters Collection) met jonge zegenende Christus in initiaal A, Lombardije/Venetië, ca 1467-1470 lit: Palladino 2003, nr. 58d

 

Parijs, Bibliothèque Nationale

 

Ms Lat 8204 Aeneis, Lombardije, ca 1430 lit: Meiss & Kirsch 1972, p. 27

 

Vaticaanstad, Biblioteca Apostolica Vaticana

 

Ms barb lat 613 Bijbel van Niccolo III d'Este of de Belbello Bijbel lit: Die Psalmen 1997 (diverse afbeeldingen door de tekst)

 

Venetië, San Giorgio Maggiore

 

Antifonarium M, Lombardije/Venetië, ca 1467-1470, verluchting door Belbello da Pavia en de Tweede Meester van het Antifonarium M van de San Giorgio Maggiore lit: Palladino 2003, p. 125

 

 

Florence, Biblioteca Nazionale, Ms landau-finaly 22,

f. 129v: de verspieders naderen Jericho f. 46v: schepping van Eva

 

Literatuur

 

De Ricci 1935-1940, II, p. 1708, Chorale en C.33

Meiss & Kirsch 1972

Bologna 1988, p. 120, 144, 147, 151,185

Bagliani 1991, nr. 20

Italian Libraries 1997, p. 134-135

Die Psalmen 1997 (diverse afbeeldingen door de tekst)

Heid-Guillaume & Ritz 1998, p. 30-43, kleurpl. VI, VII, VIII, IX, X, figs. 28-55, 57-59, 61-65, 68-76

Ferrara 1998, nr. 13

www.mfa.org

Palladino 2003, nrs. 58a, 58b, 58c, 58d, p. 115-122

 

Bradley 1887-1889

Thieme-Becker 1907-1950

D’Ancona & Aeschlimann 1949, p. 24

 

 

Florence, Biblioteca Nazionale, Ms landau-finaly 22,

f. 18v: aanbidding der wijzen f 33v: verkondiging van de dood van de maagd f. 78v: Jozef in Dothan

 

Florence, Biblioteca Nazionale, Ms landau-finaly 22,

f. 155r: de stadspoort van Gaza

 

 

Vaticaanstad, Biblioteca Apostolica Vaticana,

Ms barb lat 613 Bijbel van Niccolo III d'Este, Hieronymus

Copyright © Roel Wiechers, 2013. All Rights Reserved