Giovanni Bellini

Lexicon van Boekverluchters

 

Venetië, Pinacoteca Querini Stampalia, presentatie in de tempel

met uiterst rechts (waarschijnlijk) zelfportret van Giovanni Bellini en links daarnaast portret van Andrea Mantegna

 

Giovanni Bellini

 

 

Italiaans paneelschilder en mogelijk boekverluchter, geboren in Venetië in 1430, overleden aldaar op 29 november 1516. Werkzaam in Venetië in de werkplaats van zijn vader Jacopo Bellini, tot welke werkplaats ook behoorden zijn broer Gentile Bellini, en zijn neef de verluchter Leonardo Bellini.

 

Giovanni Bellini wordt beschouwd als de stichter van de Venetiaanse schilderkunst c.q. de Venetiaanse school. Zijn schilderachtig werk staat in contrast met de tekenachtige stijl van de vroege renaissance en markeert een definitieve breuk met de gotiek. De zachte en vloeiende penseelvoering is door vele generaties Venetiaanse schilders overgenomen. Het warme licht en de overtuigende weergave van atmosfeer loopt eveneens vooruit op recentere kunstwerken uit de Venetiaanse school. Bellini wordt vooral bewonderd omdat hij als één van de eerste op een overtuigende wijze atmosfeer kon suggereren.

 

In London-New York 1995, nr. 29 wordt de verluchting van een Strabo toegeschreven aan de omgeving van Jacopo Bellini, waarbij mogelijk Giovanni Bellini als auteur van de miniaturen in aanmerking komt. Voorts zijn ook Andrea Mantegna en de compagnon van Giovanni Bellini, Lauro Padovano, aangemerkt als schepper van de miniaturen. Ook ten aanzien van de miniaturen opgenomen in de Passio Mauricii van Jacopo Marcello (Parijs, Bibliotheque de l’Arsenal, ms. 940) is sprake van onduidelijkheid waar het betreft de toeschrijving: genoemd worden zowel Andrea Mantegna als o.a. Giovanni Bellini.

 

 

Albi, Bibliotheque Municipale, Ms. 77, f. 4r: Jacopo Antonio Marcello knielend voor koning Rene

 

 

Catalogus

 

Albi, Bibliothèque municipale

 

Ms 77 Strabo, Geography, Venetië, ca 1459, geschreven in opdracht van Jacopo Antonio Marcello, gouveneur van Padua, en gepresenteerd aan koning René van Anjou lit: Durrieu 1895 (2), p. 2-5, 17-21||Durrieu 1929, p. 15-20||Meiss 1957 daar als werkplaats van Andrea Mantegna||Robertson 1968, p. 50 daar als Lauro Padovano?||Mariani Canova 1969, p. 18-29, 141-2, daar als Ferrarese-Paduaans Meester||Parijs 1984, nr. 112|| Alexander 1988, p. 145-155||Bauer-Eberhardt 1989, p. 59, 67, nr. 3 daar als Lauro Padovano||Eisler 1989, p. 534-5 daar als omgeving Jacopo Bellini||Sotheby’s 17 december 1991, p. 50-51, 54||London-New York 1994-1995, nr. 29 daar als: omgeving Jacopo Bellini, mogelijk Giovanni Bellini||Angers 2009-2010, nr. 6 als Giovanni Bellini

 

Parijs, Bibliothèque de l'Arsenal

 

Ms 940 Jacopo Antonio Marcello, Passio Mauriciiet sotiorum ejus, ca 1453, f. 34v Bijeenkomst van de ridders van de Orde van de Wassende Maan en f. 38v Portret van Jacopo Marcello wellicht van de hand van Andrea Mantegna of Giovanni Bellini lit: Alexander 1978, nrs. 8-10||Parijs 1980, nr. 101||Parijs 1984, nr. 111||London-New York 1992, nr. 10||Parijs 1997, nr. 19||Padua 2006, nr. 40a-b||Parijs 2008, nr. 30||Angers 2009-2010, nr. 4 als Giovanni Bellini?

 

 

Albi, Bibliotheque Municipale, Ms. 77, f. 3v Guarino de Verone overhandigt zijn vertaling aan Jacopo Antonio Marcello

 

 

Literatuur

 

Durrieu 1895 (2), p. 2-5, 17-21

Durrieu 1929, p. 15-20

Meiss 1957

Robertson 1968, p. 50

Mariani Canova 1969, p. 18-29, 141-2

Alexander 1978, nrs. 8-10

Parijs 1980, nr. 101

Parijs 1984, nrs. 111, 112

Alexander 1988, p. 145-155

Bauer-Eberhardt 1989, p. 59, 67, nr. 3

Eisler 1989, p. 534-5

Sotheby’s 17 december 1991, lot 50, p. 50-65

London & New York 1992, nr. 10, p. 129-134

Erdreich 1993, p. 134, 147-9

London-New York 1994-1995, nr. 29

Parijs 1997, nr. 19

Padua 2006, nr. 40a-b

Parijs 2008, nr. 30

Angers 2009-2010, nrs. 4, 6

 

Bradley 1887-1889

Thieme-Becker 1907-1950

D’Ancona & Aeschlimann 1949

 

 

Giovanni Bellini - zelfportret

Copyright © Roel Wiechers, 2013. All Rights Reserved