Jean Hennecart

Lexicon van Boekverluchters

Parijs, Bibliotheque de l'Arsenal, Ms. 5104, f. 14r (detail)

 

Jean Hennecart

 

 

Vlaams boekverluchter, hofschilder van Karel de Stoute toen deze nog graaf was van Charolais. Werkte in 1454 mee aan de voorbereiding van het Banket van de Fazant in Rijssel.

Als hofschilder voerde hij allerlei decoratiewerk uit, zoals het schilderen van wapens en banieren. Hij ontwierp ook edelsmeedwerk. Jean Hennecart verwierf in 1467 de titel van Varlet de Chambre. Hij overleed omstreeks 1479. In 1470 verluchtte Hennecart in opdracht van Karel de Stoute twee identieke afschriften, waarvan er slechts één bewaard is gebleven, van de Instruction d'un jeune prince van Guillebert de Lannoy.

 

Parijs, Bibliotheque de l'Arsenal, Ms. 5104, f. 5r Koning Ollerick van Noorwegen op zijn sterfbed (detail)

 

De afgebeelde scène, met koning Ollerick op zijn sterfbed, gaat terug op het ruim twintig jaar oudere door Rogier van der Weyden vervaardigde frontispice van de Chroniques de Hainaut. Op deze fameuze miniatuur zien we een aanbiedingstafereel, waarbij Filips de Goede, geflankeerd door zijn jonge zoon (de latere Karel de Stoute) en zijn belangrijkste raadslieden, het boek in ontvangst neemt. In de onderhavige voorstelling is de troon vervangen door een bed, maar de ruimte en compositie zijn sterk gelijkend. Enkele details zijn zelfs identiek overgenomen, met name de liggende hond en het ronde kapsel van de kamerheer, hoewel dat toen reeds uit de mode was.

 

Jean Hennecart werd voor de verluchting van de beide handschriften (waarvan er dus één bewaard is gebleven) betaald in 1470 blijkens de navolgende bewaard gebleven kwijtbrief: "Je, Jehan Hennequart, varlet de chambre et pointre de mon très redoubté seigneur monseigneur le duc de Bourgongne, confesse avoir receu la somme de onze livres dix sept solz, du pris de quarante gros monnoye de Flandres la livre, qui deue m'estoit pour pluseurs lettres et histoires faittes en deux livretz de parchemin, pareil l'un a l'autre, nommez l'Instruction de joisne prinche, ainsi que s'ensieult: Premièrement, pour deux histoires faictes es diz deux livretz, vignetées et parquées de rons compas remplis des armes de mondit seigneur, de fin or, asur et de toutes les fines couleurs (…) le Xxe jour de septembre, l'an mil CCCC LXX."

 

Parijs, Bibliotheque de l'Arsenal, Ms. 5104, f. 14r (detail)

 

Delaissé in Brussel 1959, nr. 187 wijst op overeenkomsten in de stijl van de miniaturen in de L’instruction in Parijs (Arsenal, ms. 5104) en de miniaturen vervaardigd door een verluchter door hem aangeduid met de naam Meester van Vasques de Lucena, thans genaamd de Meester van Fernando de Lucena. König 1991 (2), nr. 12 omarmt deze vereenzelviging, die echter naar alle waarschijnlijkheid niet aanvaard kan worden, mede gelet op de omstandigheid dat de anonieme meester waarschijnlijk van Portugese afkomst was (Smeyers 1998, p. 327-8).

 

Het weinige werk dat we van Hennecart kennen is op diverse punten, zoals de wijze van afbeelden van de kleding, vergelijkbaar met dat van de Meester van Antoon van Bourgondië. Wellicht treffen we zijn hand nog aan in de grote, stilistisch niet erg homogene, groep handschriften die thans aan deze Meester van Antoon van Bourgondië wordt toegeschreven (zie bijv. Den Haag, Museum Meermanno-Westreenianum, Ms 10 A 21).

 

Parijs, Bibliotheque de l'Arsenal, Ms. 5104, f. 66r (detail)

 

Catalogus

 

Brussel, Koninklijke Bibliotheek

 

Ms IV 1264 Xenophon, Hiéron ou de la tyrannie, Brussel, voor 1467 lit: Winkler 1925, p. 69, 169 als Cheltenham, Verzameling Sir Thomas Phillipps||König 1991 (2), nr. 12 als Jean Hennecart alias Meester van Vascues de Lucena oftewel Meester van Fernando de Lucena||Smeyers 1998, p. 364-5 als Jean Hennecart

 

Den Haag, Koninklijke Bibliotheek

 

Ms 73 J 22 Frontinus, Stratagemata, Brussel, ca 1450-1475, verluchter uit omgeving van Jean Hennecart lit:

Den Haag 1980, p. XII, 119 nr. 48, p. 125, 132, 181, afb. p. 118||Brandhorst & Broekhuijsen-Kruijer 1985, nr. 359||Smeyers 1998, p. 365||Wijsman 2003, p. 316||Hans-Collas & Schandel 2009, p. 86||Wijsman 2010, p. 480||Parijs-Brussel 2011, p. 193, 208

 

Den Haag, Museum Meermanno-Westreenianum

 

Ms 10 A 21 Egidius de Roya, Wereldkroniek, de 3 grote miniaturen door de Meester van Margaretha van York (of diens volgeling de Meester van de Brugse Genealogia deorum),10 kleine miniaturen door de Meester van Antoon van Bourgondië/Philippe de Mazerolles, terwijl ook de Girartmeester (= Dreux Jehan) en Jean Hennecart als verluchters worden genoemd lit: zie onder Meester van Margaretha van York

 

Parijs, Bibliothèque de l'Arsenal

 

Ms 5104 Guillebert de Lannoy, L'instruction d'un jeune prince, Brussel, ca 1468-1470 lit: Martin 1917, p. 155-172||Winkler 1925, p. 68, 69, 194, Tafel 34||Martin & Lauer 1929, p. 51, pl. 67||Brussel 1959, nr. 187 als werkplaats van Jean Hennecart||Brussel 1977 (2), p. 13-4||Smeyers 1998, p. 364-5||Leuven 2002, nr. 85||Los Angeles-London 2003, nr. 56

 

Literatuur

 

Martin 1917, p. 155-172

Winkler 1925, p. 68, 69, 169, 194, Tafel 34

Martin & Lauer 1929, p. 51, pl. 67

Brussel 1959, nr. 187

Van Leeuwen 1975

Brussel 1977 (2), p. 13-14

Den Haag 1980, p. XII, 119 nr. 48, p. 125, 132, 181, afb. p. 118

Parijs 1980, nr. 112

Brandhorst & Broekhuijsen-Kruijer 1985, nr. 359

König 1991 (2), nr. 12

Smeyers 1998, p. 327-8, 364-5

Leuven 2002, nr. 85

Schandel 2002

Los Angeles-London 2003, p. 234, nr. 56

Wijsman 2003, p. 316

Hans-Collas & Schandel 2009, p. 86

Wijsman 2010, p. 480

Parijs-Brussel 2011, p. 193, 208

 

Copyright © Roel Wiechers, 2013. All Rights Reserved