Willem Vrelant

Lexicon van Boekverluchters

 

New York, Pierpont Morgan Library

Ms M 493 Zwarte Gebedenboek, Pinksteren

 

Willem Vrelant

 

 

Noord-Nederlandse boekverluchter. Manifesteert zich tijdens het 3e kwart van de 15e eeuw als de meest toonaangevende verluchter van Brugge.

 

Geboren omstreeks 1410 te Utrecht (op de afgebeelde miniatuur met koning David in gebed verwijst de toren van Utrecht naar de herkomst van de kunstenaar). Wellicht werd Vrelant ook opgeleid in Utrecht, mogelijk in de omgeving van de Meester van Catharina van Kleef. In Utrecht wordt hij in 1449 nog vermeld als Willam Backer van Vrederlant. Voor 1454 vestigde hij zich in Brugge, waar hij in dat jaar lid werd van het gilde van de librariërs. Hij betaalde regelmatig zijn lidgeld tot 1481.

Heel wat handschriften worden aan Vrelant en zijn werkplaats toegeschreven, maar alleen voor het 2e deel van een Chroniques de Hainaut kan dat met enige zekerheid gebeuren.

 

Dit handschrift werd aanvankelijk in opdracht van Filips de Goede verlucht, maar pas onder diens opvolger Karel de Stoute voltooid. Karel de Stoute betaalde in 1468 een zekere Guillaume Wyelant, maar waarschijnlijk is dit een schrijffout en werd wel degelijk Vrelant bedoeld. De tekst van deze bewaard gebleven betalingsopdracht luidt als volgt : “A Guillaume Wyelant (Vrelant), aussi enlumineur, pour lystoires de pluseurs couleurs, qu’il a faictes ou second volume des Ystoires des nobles princes de Haynnau, au pris de xxiiij s. chascune ystoire, l’une parmi l’autre, font lxxij livres. Et pour avoir fait relyer et fermer ledit livre, et pour X gros cloux de letton de fondue, et pour petits cloux, dont lesdits grans cloux sont attachiez sur ledit livre ; pour tout ensemble : iiij livres vj s "

In Brugge belandde Vrelant in het milieu van de Goudrankengroep. Mogelijk heeft hij dit atelier zelfs overgenomen. In het Brugse milieu beschikte Vrelant bovendien nog over dezelfde modellen uit de werkplaats van de Meester van Boucicaut waarvan ook de groepen van de Goudranken en van Guillebert de Mets gebruik hadden gemaakt.

 

Via Vrelant belandden ook Utrechtse composities en picturale vormen in Brugge. Vrelant verwerkte net als veel andere artiesten ook Eyckiaanse modellen.

Parijs, Bibliothèque de l'Arsenal

Ms 575bis los blad met de annunciatie

 

 

Stijl van Willem Vrelant

 

Kenmerkend voor Vrelant’s stijl is zijn gemis aan werkelijkheidszin, wat tot uiting komt in zijn voorliefde voor onsamenhangende en onbeholpen architectuurconstructies. Zijn personages zijn stijf met vriendelijke maar ongeïndividualiseerde en expressieloze gezichten. Op zijn eerder beperkt palet overheerst blauw. De artiest houdt van een rijk randdecor met drôlerieën. Ondanks het geroutineerde karakter van een groot deel van zijn werk, vallen toch enkele van de talrijke getijdenboeken uit zijn atelier op door hun geraffineerde vormgeving en hun radicale iconografische vernieuwing. Veel van die getijdenboeken waren bestemd voor het buitenland, onder meer voor Engeland en Catalonië.

Een vroeg handschrift waaraan Vrelant medewerkte is het getijdenboek van de Utrechtse burggraaf Willem van Montfort (Wenen, Osterreichische Nationalbibliothek, cod ser. n. 12878).

 

De Meester van het Montfort Getijdenboek: de schakel tussen Goudrankengroep en Vrelant?

 

Overigens wordt in Tenschert 1987, nr. 7 een zekere Meester van het Montfort Getijenboek ten tonele gevoerd, die de verbinding zou zijn geweest tussen de vroegere Goudrankengroep en Willem Vrelant. Daar waar Vrelant zijn figuren aangeeft met harde, schematische omtrekken, schildert deze verluchter transparant. Tegenover de relatief weinige en nogal koude kleuren van Vrelant stelt de Meester van het Montfort Getijdenboek een warm en uitgebreid kleurenpalet. Hij laat alle gevoelens op zijn gezichten zien, waar Vrelant zijn gezichten afbeeldt met weinig mimiek. Tot het werk van deze anonieme meester zouden dan onder meer behoren het naamgevend Montfort Getijdenboek in Wenen, het Arenberg Getijdenboek in het Getty Museum en het getijdenboek uit voormelde catalogus van Tenschert 1987, nr. 7.

Aangezien deze opvatting geen verdere weerslag lijkt te hebben gevonden, wordt in onderhavig lexicon vooralsnog het werk van de Meester van het Montfort Getijdenboek gecatalogiseerd onder Willem Vrelant.

Wenen, Osterreichische Nationalbibliothek

cod ser n 12878 f 76v: Koning David in gebed, met de toren van Utrecht op de achtergrond

 

 

Het getijdenboek van Isabella de Katholieke

 

Tot de hoofdwerken van Willem Vrelant behoort het getijdenboek van Isabella de Katholieke, een omvangrijke en rijk versierde codex. Het overgrote deel van de verluchting (79 van de 84 miniaturen) van dit manuscript stamt van zijn hand. Clark 1997, p. 77-78 noemt de miniatuur met koning David in gebed de mooiste uit dit handschrift, daarbij verwijzend naar het schitterende palet en de delicate trekken van David.

 

Veel van de composities in de Isabella Codex gaan terug op Parijse ontwerpen uit de eerste twintig jaren van de 15e eeuw. Zo signaleerden reeds Pächt & Jenni 1975, p. 34 dat de annunciatie van f. 89v een sterke gelijkenis vertoont met de annunciatie in het Seilern Getijdenboek, naamgevend handschrift voor de Meester van het Seilern Getijdenboek, een Parijse volgeling van de Gebroeders van Limburg, actief in Parijs rond 1420.

 

Farquhar 1976, p. 57 wijst op de gelijkenis tussen de miniaturen met Johannes op Patmos (f. 13v) en Lukas (f. 19v) en de miniaturen met dezelfde onderwerpen in het Getijdenboek van Saint Maur, geschilderd kort na 1410 door de Meester van Vergilius, een volgeling van de Meester van Boucicaut te Parijs. Ook de werken van de maanden en de tekens van de dierenriem in d Isabella Codex gaan terug op dit Saint Maur Getijdenboek, aldus Avril 1989, p. 2.

 

Clark 1997, p. 83 is van mening dat de de ontwikkelingen in de vroeger en eigentijdse Vlaamse paneel- en miniatuurschilderkunst van veel groter belang waren voor de stijl van Vrelant in de Isabella Codex dan het handjevol hergebruikte ouder Parijse modellen waarop de literatuur zich tot dan toe had gefocust. Deze oudere literatuur noemde slechts één enkele ontlening aan de Vlaamse paneelschilderkunst en wel de fysieke trekken van Christus op de zweetdoek van de heilige Veronica (f. 332v), welke afbeelding zou teruggaan op het beroemde verloren gegane en thans alleen in copievorm kenbare Gelaat van Christus, geschilderd door Jan van Eyck tegen 1440.

Clark 1997, p. 84 e.v. wijst hiernaast op een aantal ontleningen aan het beroemde, deels verbrandde, Turijn-Milaan Getijdenboek, waaronder de begrafenisdienst van f. 282v. De gelijkenis betreft met name de setting in een ruimtelijke gotische kerk. Belangrijk verschil is overigens wel dat de (vroegere!) Eyckiaanse hand verantwoordelijk voor de miniatuur in het Turijn-Milaan Getijdenboek onder meer door de hoek van waaruit de scène wordt gadegeslagen heeft zorggedragen voor een dynamische weergave van de werkelijkheid, terwijl (de latere!) Willem Vrelant onder meer door het vooraanzicht van het symmetrisch weergegeven tafereel nog steeds de middeleeuwse principes van kunstmatige arrangementen en herhaling van motieven aanhangt.

Ook in de achtergrond van de Noli Me Tangere miniatuur in de Isabella Codex (f. 349v) herkennen we (aldus Clark 1997, p. 93-4) een verwijzing naar werk van Jan van Eyck, en wel in de bomen vol met sinaasappelen en granaatappelen. De totale achtergrond van de miniatuur herinnert aldus aan de achtergrond van het centrale panel van het beroemde veelluik Het Lam Gods. Van Jan van Eyck is bekend dat hij in opdracht van Filips de Goede vele reizen naar het Iberisch schiereiland ondernam en dat hij de door hem daar geziene mediterrane flora veelvuldig op zijn schilderijen afbeeldde. Is de achtergrond op de miniatuur van Vrelant aldus een eerbetoon aan het werk van Jan van Eyck of is wellicht sprake van een copie naar een verloren gegaan werk van diens hand?

 

Medewerkers van Willem Vrelant

 

Een belangrijk medewerker van Vrelant heeft de noodnaam Meester van de Vraie Cronicque descoce. Een aantal vroeger aan Vrelant toegeschreven handschriften kunnen thans onder zijn naam worden gerangschikt.

Andere assistenten van Willem Vrelant waren Adriaen de Raet (wellicht te vereenzelvigen met de Meester van Edward IV) en Betkin Scepens (Los Angeles-London 2003, p. 296 en noot 19).

Navolgers van Willem Vrelant zijn de Meester van de Chroniques de Pise en de Meester van Mildmay.

 

Catalogus

 

Baltimore, Walters Art Gallery

 

Ms W 168 (+add) getijdenboek, Noord-Nederland (Utrecht?), ca 1435-1440 Meesters van Zweder van Culemborg, toegevoegde devotieteksten, Brugge, ca 1460 werkplaats Willem Vrelant lit: De Ricci 1935-1940, I, p. 794, nr. 235||Utrecht-New York 1989, nr. 37||Randall 1997, nr. 251||verdere literatuur zie onder Meesters van Zweder van Culemborg

 

Ms W 177 getijdenboek, Brugge, ca 1460-1470 omgeving Willem Vrelant lit: De Ricci 1935-1940, I, p. 813, nr. 345||Randall 1997, nr. 254

 

Ms W 179 getijdenboek, Brugge, ca 1460-1470 omgeving Willem Vrelant lit: De Ricci 1935-1940, I, p. 812, nr. 344||Randall 1997, nr. 259

 

Ms W 180 getijdenboek, Brugge, ca 1460-1470 omgeving Willem Vrelant lit: De Ricci 1935-1940, I, p. 797, nr. 256||Bousmanne 1997, fig. 102, 104||Randall 1997, nr. 260

 

Ms W 181 getijdenboek, Brugge, ca 1460-1470 lit: De Ricci 1935-1940, I, p. 813, nr. 346||Bousmanne 1997, cat. nr. 5||Randall 1997, nr. 253

 

Ms W 183 getijdenboek, Brugge, ca 1460-1470 omgeving Willem Vrelant lit: De Ricci 1935-1940, I, p. 797, nr. 254||Randall 1997, nr. 255

 

Ms W 184 getijdenboek, Brugge, ca 1460-1470 omgeving Willem Vrelant lit: New York 1892, nr. 77||De Ricci 1935-1940, I, p. 797, nr. 258||Randall 1997, nr. 261

 

Ms W 186 getijdenboek, Brugge, ca 1460 omgeving Willem Vrelant lit: De Ricci 1935-1940, I, p. 797, nr. 260||Randall 1997, nr. 252

 

Ms W 189 getijdenboek, Brugge, ca 1480-1490 volgeling Willem Vrelant, volgeling Meester van het Zwarte Gebedenboek lit: De Ricci 1935-1940, I, p. 801, nr. 281||Randall 1997, nr. 280

 

Ms W 190 getijdenboek, Brugge (vroeger in verband gebracht met de werkplaats van Willem Vrelant, thans gerangschikt onder de werken van de Meester van het Zwarte Gebedenboek) lit: Brussel 1959, nr. 137|| Randall 1997, nr. 263

 

Ms W 196 getijdenboek, Brugge, ca 1470 omgeving Willem Vrelant lit: De Ricci 1935-1940, I, p. 800, nr. 274||Wieck 1988, nr. 94||Randall 1997, nr. 264

 

Ms W 197 getijdenboek, Brugge, ca 1460 lit: De Ricci 1935-1940, I, p.797, nr. 259||Brussel 1959, nr. 125||Wieck 1988, nr. 93||Bousmanne 1997, p. 216-7||Randall 1997, nr. 250||Parijs-Brussel 2011-2012, p. 142

 

Ms W 199 Gossouin van Metz, Image du monde, Brugge 20 februari 1489 navolger van Willem Vrelant lit: Delisle 1907, II, p. 302, nr. 141||De Ricci 1935-1940, I, p. 845, nr. 504||Baltimore 1949, nr. 134||Randall 1997, nr. 283||Leuven 2002, nr. 91

 

Ms W 202 getijdenboek, Brugge, ca 1460-1470 omgeving Willem Vrelant lit: De Ricci 1935-1940, I, p. 792, nr. 224||Randall 1997, nr. 256

 

Ms W 220 getijdenboek, Brugge, ca 1450-1455 lit: De Ricci 1935-1940, I, p. 796, nr. 250||Brussel 1959, nr. 102||Wieck 1988, nr. 91||Bousmanne 1997, p. 217-9, cat. nr. 6||Randall 1997, nr. 244||Leuven 2002, afb. p. 56||Clark 1997, p. 91-92, figs. 24-28

 

Ms W 229 getijdenboek, Brugge, ca 1460-1470 omgeving Willem Vrelant lit: De Ricci 1935-1940, I, p. 796, nr. 249||Randall 1997, nr. 266

 

Ms W 240 getijdenboek, Brugge, ca 1455-1460 (f. 220 evangelist Markus door Willem Vrelant, overige 32 miniaturen door volgeling van Willem Vrelant) lit: Wieck 1988, nr. 92||Bousmanne 1997, p. 219-21||Leuven 2002, nr. 82||Clark 1997, p. 95-6, figs. 29-30||Randall 1997, nr. 248

 

Ms W 266 getijdenboek, Brugge, ca 1460-1470 omgeving Willem Vrelant lit: De Ricci 1935-1940, I, p. 796, nr. 253||Randall 1997, nr. 262

 

Ms W 298 breviarium, Brugge, ca 1460-1470 omgeving Willem Vrelant lit: De Ricci 1935-1940, I, p. 778, nr. 133||Randall 1997, nr. 257

 

Ms W 307 Histoire universelle (Trésor de sapience) verluchting door Willem Vrelant en/of Meester van de Vraie Cronicque descoce lit: Bousmanne 1997, p. 58||Randall 1997, nr. 273

 

Ms W 438 gebedenboek, Brugge, ca 1480-1490 volgeling Willem Vrelant lit: De Ricci 1935-1940, I, p. 810, nr. 331||Randall 1997, nr. 279

 

Ms W 774 getijdenboek, Brugge, ca 1460-1470 omgeving Willem Vrelant lit: Randall 1997, nr. 258

 

Bergamo, Biblioteca Civica

Ms Cass 2.13 getijdenboek, Brugge, 1474 lit: Bousmanne 1997, p. 222-3

 

Berlijn, Staatliche Museen Preussischer Kulturbesitz, Kupferstichkabinett

 

Ms lat oct 340 getijdenboek, Brugge, ca 1460, Meester van Guillebert de Mets, omgeving Willem Vrelant lit: Dogaer 1987

 

Brugge, Stadsbibliotheek

 

Ms 106 Augustinus, De Civitate Dei, Brugge, ca 1450 lit: Laborde 1909, nr. 41||Brugge 1981, nr. 55||Bousmanne 1997, cat. nr. 8||Brugge 2002, nr. 21b||Wijsman 2010, p. 264

 

Brussel, Koninklijke Bibliotheek

 

Ms 9026 en 9511 Breviarium van Filips de Goede in 2 delen, Brugge, ca 1455-1460, verluchting door Willem Vrelant: 7 volbladminiaturen, medewerker van Willem Vrelant: de 29 kleine miniaturen en 16 gehistorieerde initialen; 2 volbladminiaturen met de Geboorte en de Boom van Jesse (9511, f. 15) door Jan Tavernier lit: Winkler 1925 (1978), p. 60, 71, 166|| Leroquais 1929||Delaissé 1959, nr. 29||Bousmanne 1997, p. 172-6, 231-2||Smeyers 1998, p. 297-9||Clark 1997, p. 96-97||Bousmanne & Van Hoorebeeck 2000, p. 87-89||Parijs-Brussel 2011-2012, nr. 51, ill. 172

Ms 9243 Jacques de Guise, Chroniques de Hainaut, deel 2 (vertaling door Jean Wauquelin), 1468 verluchting door Willem Vrelant en werkplaats, waaronder Meester van de Vraie Cronicque descoce lit: Winkler 1925 (1978), p. 71, 165, pl. 36||Brussel 1959, nr. 149||Delaissé 1959, nr. 39||Bousmanne 1997, p. 55-58, 168-171, 228-230, 291-2||Smeyers 1998, p. 292||Gaspar & Lyna 1989||Van den Bergen-Pantsens 2000||Bousmanne & Van Hoorebeeck 2009, p. 171-182||Parijs-Brussel 2011-2012, nr. 49, ill. 168-9

 

Ms 9270 Traité sur la salutation angélique (Franse vertaling door Jean Miélot) lit: Brussel 1959, nr. 141||Bousmanne 1997, p. 167-8, 227-8||Smeyers 1998, p. 296-7||Bousmanne & Van Hoorebeeck 2000, p. 112-118||Parijs-Brussel 2011-2012, nr. 52, ill. 173

 

Ms 9297-9302 Liber soliloquiorum animae ad Deum etc., Brugge, ca 1470-1480 verluchting door Meester van de Chroniques de Pise, invloed Willem Vrelant lit: Gaspar & Lyna 1937-1945, nr. 324 als Willem Vrelant||Brussel 1959, nr. 178 als volgeling Willem Vrelant||Brussel 1989, nr. 16||Bousmanne 1997, p. 215 als Willem Vrelant||Parijs 2002, nr. 88||Wijsman 2010, p. 272||Parijs-Brussel 2011-2012, p. 261

 

Ms 10777 Leonardo Bruni d'Arezzo, La première guerre punique, Brugge, ca. 1455 (Franse vertaling door Jean Le Bègue) lit: Brussel 1959, nr. 138||Bousmanne 1997, p. 176-7, 233-4||Parijs-Brussel 2011-2012, nr. 47, ill. 165-6

 

Ms 11104 en 11105 Epitomé de Julius Valerius. Lettre d'Alexandre a Aristote, Brugge (miniaturen in stijl van Vrelant, wellicht uit diens 1e periode in Brugge) lit: Brussel 1959, nr. 107

 

Ms 21975 getijdenboek (omgeving van Vrelant) lit: Brussel 1959, nr. 122||Bousmanne 1997, p. 234-6

 

Ms IV 35 getijdenboek, Brugge, ca 1470 (deels, beide andere delen zijn Brussel, Koninklijke Bibliotheek, ms IV 375 en Chicago, Newberry Library, ms 39) lit: Bousmanne 1997, p. 237-8

 

Ms IV 91 getijdenboek, Brugge, werkplaats van Willem Vrelant lit: Brussel 1959, nr. 131

 

Ms IV 145 getijdenboek lit: Bousmanne 1997, p. 238-9||Parijs-Brussel 2011-2012, nr. 48, ill. 167

 

Ms IV 375 getijdenboek, Brugge, ca 1470 (deels, beide andere delen zijn Brussel, Koninklijke Bibliotheek, IV 35 en Chicago, Newberry Library ms 39) lit: Bousmanne 1997, p. 240-1

 

Cambridge, Fitzwilliam Museum

 

Ms 53 getijdenboek, Brugge, ca 1460 invloed Meester van de Gouden Ranken, invloed WillemVrelant lit: Cambridge 1993, nr. 40||Cardon, Van der Stock & Vanwijnsberghe 2002, p. 879, 882-3, 889||Morgan & Panayotova 2009, nr. 202

 

Ms 82 getijdenboek, Brugge, ca 1470-1480 omgeving WillemVrelant lit: Morgan & Panayotova 2009, nr. 205

 

Ms 86 getijdenboek, Brugge, ca. 1480 verluchting in stijl van Willem Vrelant lit: Cambridge 1993, nr. 20

 

Ms 268 getijdenboek, Brugge ca 1475 verluchting door Meester van Fitzwilliam 268 en werkplaats van de Willem Vrelant lit: Cambridge 1993, nr. 21) (Los Angeles-London 2003, nr. 52

 

Ms 3-1954 getijdenboek van Filips de Stoute, Parijs, 1376-1379; 1390 en Brussel, ca 1450 verluchting door Meester van de Bijbel van Jean de Sy, Meester van de Kroning van Karel VI, Marc Caussin, Willem Vrelant, Meester van Wauquelin’s Alexander, Jan Tavernier, Dreux Jehan/Meester van Girart de Roussillon en anderen lit: Cambridge 1993, nr. 46||Bousmanne 1997, p. 242-6|| Cambridge 2005, nr. 85 Voor verdere literatuur zie onder: Meester van de Bijbel van Jean de Sy

 

Cambridge, University Library

 

Ms add 4109 Album met miniaturen gekopieerd naar het Da Costa getijdenboek in Brussel, Koninklijke Bibliotheek, ms. IV 1260, Brugge, ca 1460-1470 omgeving WillemVrelant lit: Bousmanne 1997, p. 340

 

Chicago, Newberry Library

 

Ms 39 getijdenboek, Brugge, ca 1470 (deels, beide andere delen zijn Brussel, Koninklijke Bibliotheek, IV 35 en 375 lit: Brussel 1959, nr. 217||Bousmanne 1997, p. 246

 

Ms 40 Speculum humanae salvationis, Brugge, ca 1460 omgeving Willem Vrelant, volgeling Jan Tavernier lit: Kessler 1969, nr. 6||Kessler 1977||Cardon 1996, cat. nr. 9||Cardon, Van der Stock & Vanwijnsberghe 2002, p. 365-379||Wijsman 2010, p. 200, 219, 233, 416, 542||Parijs-Brussel 2011, p. 353, 356

 

Ms 53 getijdenboek, Brugge, ca 1460-1470 volgeling Willem Vrelant lit: Kessler 1969, nr. 9||Bousmanne 1997, p. 224

 

Chicago, University Library

 

Ms 184 getijdenboek, Brugge, ca 1470-1480 omgeving Willem Vrelant lit: Kessler 1969, nr. 8

 

Ms RBR BX 2160-aI.14 (747355) getijdenboek, Brugge, ca 1460 omgeving Willem Vrelant

 

Claremont, Denison Library

 

Ms Kirkby 1 getijdenboek, Brugge, ca 1480-1490 omgeving Willem Vrelant lit: Dutschke & Rouse 1986, p. 85||Van Hoorebeeck 2007, II, p. 217||Wijsman 2010, p. 496

 

Den Haag, Koninklijke Bibliotheek

 

Ms 76 F 7 Zog. Getijdenboek van Catherine d'Aragon, Zuidelijke Nederlanden/Brugge, ca. 1460 lit: Winkler 1925 (1978), p. 71, 172||Brussel 1959, nr. 101

 

Dresden, Sächsische Landesbibliothek

 

Ms A 178 getijdenboek, Brugge, ca 1460-1470, Dresdener Navolger van Willem Vrelant; omgeving Willem Vrelant lit: Bruck 1906, nr. 137||Winkler 1925, p. 74, 170|Brinkmann 1997, p. 49, 53

 

Edinbrough, University Library

 

Ms 195 Virgillius, Opera, Vlaanderen en Frankrijk, ca 1460 verluchting in stijl Willem Vrelant en anonieme Franse verluchter(s) lit: Brussel 1959, nr. 210||Bousmanne 1997, p. 248-9

 

Erlangen, Universitätsbibliothek

 

Ms 2361 Christine de Pisan, Epitre d'Othea, Brugge, ca 1460-1467 lit: Brussel 1959, nr. 140||Bousmanne 1997, p. 281, 333||Parijs-Brussel 2011-2012, ill. 159

 

Evora, Bibliotheca Pubblica

 

Getijdenboek, Brugge, ca 1460-1470 omgeving WillemVrelant

 

Florence, Biblioteca Medicea Laurenziana

 

Ms acq e doni 147 getijdenboek, Brugge, ca 1460-1470 lit: Bousmanne 1997, p. 251-2

 

Florence, Biblioteca Riccardiana

 

Ms Ricc. 377 (K.IV.29) getijdenboek, Brugge, ca 1470-1480 Meester met de Spleetogen ( ?), Omgeving Willem Vrelant lit: Gnoni 1986, p. 295

 

Frankfurt-am-Main, Museum für Kunsthandwerk

 

Ms Linel 34 getijdenboek, Brugge, ca 1470-1480 omgeving Willem Vrelant lit: Swarzenski & Schilling 1929, nr. 143||Brinkmann 1997, p. 10, 59

 

Ms Linel 37 getijdenboek, Brugge, ca 1460-1470 omgeving Willem Vrelant lit: Swarzenski & Schilling 1929, nr. 142

 

Genève, Bibliothèque Publique et Universitaire

 

Ms fr 64 Jean Mansel, Fleur des histoires, verluchting door Willem Vrelant en de Meester van de Vraie cronicque descoce lit: Winkler 1925 (1978), p. 171||Brussel 1959, nr. 250||Bern 1969, nr. 229||Bousmanne 1997, p. 58, 255-7

 

Ms fr 166 Enseignement de la vraie noblesse, Brugge, ca 1460-1470 omgeving Willem Vrelant lit: Genève 1976, nr. 68

 

Glasgow, University Library

 

Ms general 288 psalter-getijdenboek, Brugge, ca 1450-1455 lit: Smeyers en Cardon 1991, p. 102-3|| Bousmanne 1997, p. 257-8||Clark 1997, p. 89-90, figs. 17-20

 

Ms hunterian 60 (vroeger: T.2.18) Vincent de Beauvais, Miroir de la salvation humaine (vertaling door Jean Miélot), Brugge, 1455 verluchting door Willem Vrelant en werkplaats lit: Brussel 1959, nr. 106

 

‘s-Heerenberg, Huis Bergh

 

Ms 16 missaal, Brugge, ca 1475-1476 omgeving van Willem Vrelant

 

Ms 29 getijdenboek, Brugge, ca 1460-1470 omgeving van Willem Vrelant

 

Keulen, Historisches Archiv der Stadt

 

Hanse 1a (Best. 81 nr 1) Livre des privilèges du comptoir brugeois de la Hanse, Brugge, ca 1460-1470 lit: Bousmanne 1997, p. 177-8, 247-8

 

Keulen, Renate König Collectie

Ms. nr. 19 getijdenboek, Vlaanderen, ca 1465 verluchting door Willem Vrelant dan wel de Meester van Arsenal 575 = Meester van Loredan lit: Tenschert, Cat XVI, nr. 14||Sotheby's 13 juni 1983, lo. 17||Keulen 2001 (1), nr. 19

 

Kopenhagen, Kongelige Bibliothek

 

GKS 1612 4° (deel van een) getijdenboek, Brügge, ca 1460-1465 (f.1) & Rouen, ca 1500 (f. 2-45) folio 1: de hl. Veronica met opdrachtgevers, mogelijk verlucht door Willem Vrelant lit: Delisle 1868-1881, I, p. 268f. & III, p. 392||Winkler 1915, p. 294-296||Winkler 1925, p. 71 & 175||Leroquais 1929, p. 155-157 & pl. 11||Bousmanne 1997, p. 98 (fig. 59) & 214||New York 2004, nr. 333

 

Lissabon, Biblioteca Nacional

 

Ms ilum 165 Getijdenboek van koningin Eléonore van Portugal (6 miniaturen in grisaille) lit: Bousmanne 1997, p. 258-9

 

Lissabon, Museu Calouste Gulbenkian

 

Ms LA 144 getijdenboek, Brugge ca 1475 (verluchting door Meester van Fitzwilliam 268: 4 miniaturen: f. 119v, f. 126v, 158v, 180v; werkplaats van Willem Vrelant: kalender en 6 miniaturen: f. 15v, 27v, 107v, 147v; 166v, 229v Meester van het Gebedenboek van Dresden: 1 miniatuur: f. 52v) lit: Clark 2006

 

Liverpool, Merseyside Museum

 

Ms 12006 getijdenboek lit: Bousmanne 1997, p. 259-260

 

Londen, British Library

 

Ms Harley 2853 getijdenboek, Brugge, ca 1450-1475 stijl van Willem Vrelant

 

Ms Royal 17 F iv Valerius Maximus, Faits et dits mémorables des romains (vert. door Simon de Hesdin en Nicolas de Gonesse van Facta et dicta memorabilia), Brugge, ca 1470 verluchting door Meester van Amiens 200 en volgeling van Willem Vrelant lit: Los Angeles-London 2003, nr. 66

 

Ms Yates Thompson 4 Getijdenboek van Jacques de Brégilles, Brugge, ca 1460 lit: De Ricci 1926, nr. 13, p. 14||Dogaer 1987, p. 103, fig. 58||Backhouse 1997, nr. 165||Bousmanne 1997, nr. 8, p. 180-2, pls. 160-5||McKendrick 2003, pl. 12||Backhouse 2004, pl. 124

 

Londen, Christie’s

 

Catalogus 22 juni 1988, lot 20 getijdenboek, Brugge, ca 1460-1470 lit: Christie’s 22 juni 1988, lot 20||Bousmanne 1997, p. 234

 

Catalogus 29 juni 1994, lot 37a getijdenboek, Brugge, ca 1460 verluchting door werkplaats van Willem Vrelant, 12 volbladminiaturen, o.a. f. 21v pinksteren en f. 43v annunciatie lit: Christie’s 29 juni 1994, lot 37a

 

Catalogus 23 november 1998, lot 2 los blad afkomstig uit Parijs, Bibliothèque Arsenal, ms. 575

 

Catalogus 17 november 2004, lot 19 getijdenboek, Brugge, ca 1470 omgeving Willem Vrelant lit: Christie’s 17 november 2004, lot 19

 

Londen, Sotheby’s

 

Catalogus 19 juni 2001 (Ritman, 2) Lot 25, psalter, Brugge, ca 1470 (o.a. f. 14v David in zijn paleis, 40v David voor de poort van zijn paleis, 57v David in rotsachtig landschap, 74v David met de nar) omgeving Willem Vrelant (?) lit: Dogaer 1987, p. 105||König 1991 (2), nr. 5||Sotheby's 19 juni 2001 (Ritman, 2), lot 25

 

Catalogus 19 juni 2001 (Ritman, 2) Lot 27 getijdenboek, Brugge, ca 1460-1470 lit: König 1989 (1), nr. 38||Sotheby's 19 juni 2001 (Ritman, 2), lot 27

 

Catalogus 3 december 2002, lot 20 getijdenboek, Brugge, ca 1460 verluchting door Willem Vrelant lit: Bousmanne 1997, p. 224-5, kl. pl. p. 30-31, z/w pl. p. 319-320|| Brussel 1997, nr. 1||König 1990, nr. 28

 

Catalogus 7 december 2004, lot 46 getijdenboek, Brugge, ca 1460-1480 verluchting door Meester van de Chroniques d’Angleterre en invloed Willem Vrelant lit: Sotheby’s 7 december 2004, lot 46

 

Londen, Victoria and Albert Museum

 

Ms Salting 1221 Salting Getijdenboek, Valenciennes en Brugge ca 1475-1480 (verluchting door Willem Vrelant en werkplaats, de Meester van het Gebedenboek van Dresden, de Meester van Fitzwilliam 268 (folio's 85v, 97v en 153) en Simon Marmion en werkplaats (overige volbladminiaturen) lit: Winkler 1925 (1978), p. 180||Harthan 1977, p. 146-9, daar aangeduid als het Simon Marmion Getijdenboek||Bousmanne 1997, p. 264-5|| Brinkmann 1997, p. 160-162, 164-169, 389||Los Angeles-London 2003, nr. 53

 

Ms Salting 4478 Getijdenboek van kardinaal Hohenembs lit: Winkler 1925 (1978), p. 71, 181|| Bousmanne 1997, p. 265-7

 

Londen, Verzameling Ronald A. Lee

 

Getijdenboek van Karel de Stoute en Marguerite van York verluchting f. 155r: Koning David in gebed, door Willem Vrelant, overige verluchting door 2 andere artiesten lit: Bousmanne 1997, p. 263-4

 

Madrid, Biblioteca del Monasterio de San Lorenzo de El Escorial

 

Vit 3 getijdenboek, Brugge, ca 1460-1470 Willem Vrelant of volgeling lit: Dominguez-Bordona 1933, nr. 1559

 

Vit 8 getijdenboek, Brugge, ca 1460-1470 Willem Vrelant of volgeling lit: Dominguez-Bordona 1933, nr. 1561

 

Madrid, Biblioteco Nacional

 

Ms vit. 24-2 getijdenboek, Brugge (verluchting door Willem Vrelant en werkplaats) lit: Brussel 1959, nr. 123

 

Madrid, Palacio Real

 

Getijdenboek van Isabella de Katholieke, Brugge, ca 1455 verluchting door Willem Vrelant, Meester van het Brugse Leprozenhuis Missaal: f. 171v, f. 183v, f. 192v en f. 223v en derde anoniem verluchter: f. 355v lit: Bousmanne 1997, p. 183-186, 269-270||Smeyers 1998, p. 252, 254|| Walther 2001, p. 346-7||Clark 1997||Van den Gheyn 1909||Van den Gheyn 1901 (1), p. 326-8||Delisle 1907, I, p. 197-8||Durrieu 1927, p. 17, 44-45, pl. X, XII

 

Malibu, J. Paul Getty Museum

 

Ms Ludwig IX 7 Llangattock getijdenboek, Brugge ca 1450-1460, naar vroegere opdrachtgevers/bezitters ook genaamd: Getijdenboek van Folpard van Amerongen en Geertruy van Themseke, verluchting door Willem Vrelant, de Meester van het Llangattock getijdenboek, de Meester van de Llangattock Driekoningen (alleen f.88v: aanbidding door de wijzen), de Meester van Wauquelin's Alexander of werkplaats en Werkplaats van de Meester van Jean Chevrot lit: Delaissé 1968, p. 77||Bousmanne 1997, p. 271-2||Los Angeles-London 2003, nr. 2

 

Ms Ludwig IX 8 getijdenboek (Grandes Heures d’Arenberg), ca 1460-70 lit: Von Euw & Plotzek 1982, nr. IX 8, p. 142-159||Bousmanne 1997, p. 272-4||Smeyers 1998, p. 252, 254||Los Angeles-London 2003, nr. 15

 

 

Malibu, J. Paul Getty Museum, Ms Ludwig IX 8

f. 13r Christus heiland, f 32r Christus,f. 43r Johannes de Doper, f. 58r annunciatie, f. 65r visitatie, f. 83r verraad, f. 85r geboorte, f. 106r kruisiging

 

 

 

Marcke, Verzameling E. de Béthune

 

Ms B.VIII/535 bis Getijdenboek van Béthune (Bousmanne 1997, p. 275)

 

München, Bayerische Staatsbibliothek

 

ms gall 28 leerboek van de Disciple de Sapience, Brugge (volgeling van Willem Vrelant) (Winkler 1925 (1978), p. 186, pl. 37) (Brussel 1959, nr. 133)

 

Ms gall 40 Gebedenboek van Filips de Schone (miniaturen op fol. 173v, 240r, 271r en 315v door Willem Vrelant, overige miniaturen door waarschijnlijk Franse verluchter) lit: Bousmanne 1997, p. 276-7

 

Napels, Biblioteca Nazionale

 

Ms I.B.27 getijdenboek lit: Brussel 1959, nr. 232

 

New York, H.P. Kraus, catalogus 188 (1991)

 

Nr. 15 Getijdenboek van Derval, verluchting door Willem Vrelant en anderen lit: Bousmanne 1997, p. 283-4

 

New York, Pierpont Morgan Library

 

Ms H 7 getijdenboek, ca 1470 werkplaats van Willem Vrelant lit: Wieck 1997, nrs. 76, 97||Bousmanne 1997, p. 277-8

 

Ms M 387 getijdenboek, ca 1460 lit: Wieck 1997, nr. 83||Bousmanne 1997, p. 278-9

 

Ms M 421 getijdenboek, verluchting door Meester van Jean Chevrot en Willem Vrelant? lit: Brussel 1959, nr. 219||Wieck 1997, nr. 82||Bousmanne 1997, p. 280-1

 

Ms M 493 het zwarte getijdenboek, Brugge, ca 1475 door Willem Vrelant of verluchter uit zijn directe omgeving lit: Walther 2001, p. 372-3

 

Ms M 672-675 Jacobus de Voragine, Legenda aurea (Légende dorée in de Franse vertaling van Jean de Vignay), Zuidelijke Nederlanden (Brugge), ca. 1460-1470 (het 5e handschrift waarover deze oorspronkelijk 3-delige reeks is verdeeld wordt bewaard in Macon, Bibliothèque municipale ms 3); de verluchting werd verzorgd door meer dan 10 artiesten, verluchting van M 672 door Willem Vrelant en de Meester van de Sapience, Meester van de Chroniques de Pise: f. 55r; en anderen, waaronder f. 61 door Loyset Liédet?, aldus Smeyers 1998, p. 333, afb. 66; M 673 door de Meester van Mildmay; M 674 door Willem Vrelant en de Meester van Mildmay; M 675 door Willem Vrelant, de Meester van Antoon van Bourgondie: f. 74v en de Meester van Mildmay lit: Caswell 1985||Caswell 1993||Bousmanne 1997, p. 58, 271, 281-3 als Meester van de Vraie Chronique descose in plaats van de Meester van Mildmay||Smeyers 1998, p. 333-4||Leuven 2002, nr. 83||www.medievalbooksofhours.com (2012, in ref. number 61

 

Oxford, Bodleian Library

 

Ms Buchanan e.18 getijdenboek lit: Bousmanne 1997, p. 284-5

 

Ms Canon liturg 108 getijdenboek lit: Bousmanne 1997, p. 286-7

 

Oxford, Keble College

 

Ms 46 getijdenboek, verluchting, m.u.v. f. 21r, door Willem Vrelant lit: Bousmanne 1997, p. 287

 

Palermo, Biblioteca Nazionale

 

Ms 1 A 6 getijdenboek, Brugge, ca 1450-1460 omgeving Willem Vrelant lit: Daneu Lattanzi 1965, nr. 42

 

Ms 1 A 14 getijdenboek, Brugge, ca 1460-1470 omgeving Willem Vrelant lit: Daneu Lattanzi 1965, nr. 39

 

Ms 2 Qq. E. 15 getijdenboek, Brugge, ca 1460-1470 omgeving Willem Vrelant lit: Bousmanne 1997, p. 219

 

Parijs, Bibliothèque de l'Arsenal

 

Ms 575 getijdenboek van Loredan, Brugge, ca 1450-1455, verluchting door Willem Vrelant en de Meester van Fastolf, aldus Bousmanne 1997, dan wel door de Meester van Loredan die de vroege stijl van Vrelant zou vertegenwoordigen, aldus Farquhar 1976; zie ook onder Meester van Loredan lit: Farquhar 1976|| Bousmanne 1997, p. 288-9||Clark 1997, p. 90-91, figs. 22-23||Parijs-Brussel 2011-2012, nr. 46a, ill. 163||voor losse bladen uit dit getijdenboek zie: Arsenal 575bis en Londen, Christie's, Catalogus 23 november 1998, lot 2

 

Ms 575bis los blad met de annunciatie, afkomstig uit het getijdenboek, bewaard onder nummer 575, Brugge, ca 1450-1455 lit: Parijs-Brussel 2011-2012, nr. 46b, ill. 164

 

Ms 600 missaal, Brugge, ca 1480-1490 omgeving Willem Vrelant lit: Brussel 2006, p. 117-134||Parijs-Brussel 2011-2012, p. 85

 

Ms 652 getijdenboek lit: Winkler 1925 (1978), p. 74, 194||Bousmanne 1997, p. 289

 

Ms 5196 Valerius Maximus, Faits et dits mémorables des romains (vert. door Simon de Hesdin en Nicolas de Gonesse van Facta et dicta memorabilia), Brugge, ca 1470, verluchting openingsminiatuur op f. 1 door Meester van Amiens 200, overige miniaturen in stijl van Willem Vrelant lit: Avril & Reynaud 1993, nr. 47||Los Angeles-London 2003, p. 256

 

Parijs, Bibliothèque Nationale

 

Ms fr 308 Vincentius van Beauvais, Miroir historial (vol. I) (vertaling door Jean de Vignay), ca 1455 (werkplaats van Willem Vrelant) lit: Winkler 1925 (1978), p. 71, 191||Bousmanne 1997, p. 290-2|| Smeyers 1998, p. 251-2||Parijs-Brussel 2011-2012, nr. 44, ill. 160, 161

 

Ms fr 309 Vincentius van Beauvais, Miroir historial (vol. II) (vertaling door Jean de Vignay), ca 1455 (werkplaats van Willem Vrelant) lit: Winkler 1925 (1978), p. 71||Bousmanne 1997, p. 292-4||Smeyers 1998, p. 251-2||Parijs-Brussel 2011-2012, nr. 45, ill. 162

 

Ms fr 310 Vincentius van Beauvais, Miroir historial (vol. III) (vertaling door Jean de Vignay), ca 1455 (werkplaats van Willem Vrelant) lit: Brussel 1959, nr. 104||Bousmanne 1997, p. 294-5||Smeyers 1998, p. 251-2

 

Ms fr 311 Vincentius van Beauvais, Miroir historial (vol. IV), vertaling door Jean de Vignay, 1455 (blijkens colofon werd de overschrijving op 6 september 1455 voltooid) Werkplaats van Willem Vrelant lit: Winkler 1925 (1978), p. 71||Brussel 1959, nr. 105||Bousmanne 1997, p. 295-6||Smeyers 1998, p. 251-2

 

Ms fr 897 bible moralisée, omgeving Willem Vrelant lit: Brugge 1992, p. 137

 

Ms fr 6449 Vie de sainte Catherine (vertaling door Jean Miélot) lit: Winkler 1925 (1978), p. 71, 192|| Brussel 1959, nr. 139||Bousmanne 1997, p. 296-7||Parijs-Brussel 2011-2012, nr. 50, ill. 170-1

 

Parijs, Bibliothèque Nationale Musée du petit palais, Collection Dutuit

 

ms 456 Histoire d'Alexandre (vertaling door Jean Wauquelin), verluchting door Dreux Jehan/Meester van

Girart de Roussillon, Willem Vrelant, De Meester van de Vraie cronicque descoce en Lieven van Lathem lit: Bousmanne 1997, p. 58, 297-299||Parijs-Brussel 2011-2012, ill. 156-7

 

Parijs, Les Enluminures

 

Catalogus 13 – 2007 “Picturing Piety”, nr. 10 getijdenboek, Brugge, ca 1480 6 grote miniaturen door de Meester met de Spraakzame Handen, 41 kleine miniaturen door verluchter uit omgeving Willem Vrelant lit: Les Enluminures, Catalogus 13 – 2007, nr. 10||Wijsman 2010, p. 585-6

 

Catalogus “An Intimate Art”(2012), nr. 7 getijdenboek, Brugge, ca 1470-1480 omgeving Willem Vrelant, handschrift bevat 5 miniaturen : f. 125v kinderen van Israel in de wildernis van de Sinai, Manna valt uit de hemel; 170v Alle Heiligen; 228v Dood van de Maagd; 348v symbolen van de Passie; 369v Hl. Veronika lit: König 1989 (1), nr. 37||Les Enluminures 2012-cat 17, nr. 7

 

Parijs, Louvre - Cabinet des Dessins

 

MI 1091 bifolio uit het Zwarte Getijdenboek van Karel de Stoute, Brugge, ca 1467 verluchting door Willem Vrelant: de gehistorieerde initiaal met een begrafenisscène, overige verluchting door Philippe de Mazerolles (enige andere fragment uit dit verder verloren gegane getijdenboek is in Parijs, Bibliothèque Nationale, ms n. acq. lat 149) lit: Parijs 2011, nr. 156

 

R.F. 1698 los blad met de Stamboom, afkomstig uit Jehan Boutillier, La Somme rurale, Brugge, 1481 lit: Bousmanne 1997, p. 290||Parijs 2011, nr. 157

 

Philadelphia, Free Library of Philadelphia, Rare Book Department

 

Ms Widener 5 getijdenboek, Frankrijk (Bretagne?), ca 1425, verluchting door Frankrijk (School) 1400-1425, met toevoegingen uit Getijdenboek uit ca 1470 in Brugge verlucht door Willem Vrelant: f. 13v Sint Anna, 19v: visitatie, 24v triniteit, 37v sint Michael, 46v Vlucht naar Egypte, 52v Sint Christoffel met Christuskind, 65v Sint Bernard lit: De Ricci 1935-1940, II, p. 2116, nr. 5|| www.leavesofgold.org (2005)||Philadelphia 2001, nr. 20

 

Philadelphia, Museum of Art

 

Ms. 1945-65-2 Pembroke Getijdenboek, Vlaanderen, Brugge, ca 1465-70, verluchting door Philippe de Mazerolles/Meester van Antoon van Bourgondië: 1e hand in die stijl: f. 109v, 142v, 161v, 171v; 2e hand in die stijl: f. 133v, 151v en Willem Vrelant: o.a. f. 27v, 31v, 51v, 55v, 58v, 61v, 64v, 68v, 73v, 83v, 101v, 120v, 186v lit: www.leavesofgold.org (2005) Voor verdere literatuur zie onder Meester van Antoon van Bourgondië

 

Pommersfelden, Schlossbibliothek van Graf von Schönborn

 

hs 342 getijdenboek (omgeving van Willem Vrelant)

 

Rotthalmünster, Antiquariat Heribert Tenschert

 

Getijdenboek, Brugge, ca 1475 (met o.a. f. 13v kruisiging, 24v Maagd en Kind met musicerende engelen, 30r Johannes, 31r Lukas, 32r Mattheus, 33v Marcus, 35v Pièta, 41r Johannes de Doper), verluchting door Willem Vrelant lit: Bousmanne 1997, p. 224-5

 

Getijdenboek, Brugge, ca 1475 (met o.a. f. 13v kruisiging, 60v Pièta, 69v annunciatie, 101v visitatie, 115v geboorte, 122v aankondiging aan de herders, 129v aanbidding door de wijzen, 136v presentatie in de tempel, 143v kindermoord, 154v vlucht naar Egypte, 166v laatste oordeel), verluchting door Willem Vrelant en Meesters van de Goudrankengroep lit: Bousmanne 1997, p. 225-6

 

Catalogus XX Illumination und Illustration (1987), nr. 7 getijdenboek, Noord-Nederland (Utrecht?), ca 1445 lit: Tenschert 1987, nr. 7

 

Catalogus Leuchtendes Mittelalter I (1989), nr. 38a getijdenboek, Doornik of Brugge, ca 1450-1475, omgeving Willem Vrelant lit: König 1989 (1), nr. 38a

 

Catalogus Leuchtendes Mittelalter III (1991), nr. 6 getijdenboek (o.a. f. 19v pinksteren, 25v tronende Maagd met Kind, 35v annunciatie, 52v visitatie, 62v geboorte, 68v aankondiging aan de herders, 73v aanbidding door de wijzen, 78v presentatie in de tempel, 89v vlucht naar Egypte, 95v Mariakroning, 122r opwekking van Lazarus), Brugge, ca 1475 lit: König 1991 (2), nr. 6

 

Catalogus Leuchtendes Mittelalter III (1991), nr. 8 getijdenboek (o.a. f. 8r kruisiging, 12r pinksteren, 31r annunciatie, 65r laatste oordeel), Brugge, ca 1460 miniaturen door omgeving Willem Vrelant, randen door Meester van het Gentse Coletaleven lit: König 1991 (2), nr. 8

 

Catalogus Leuchtendes Mittelalter, Neue Folge II, 1998, nr. 25 getijdenboek, Brugge, ca 1440, verluchting door Willem Vrelant: f. 60v Bewening; Meesters van de Gouden Ranken: alle overige miniaturen lit: König 1998 (3), nr. 25

 

San Francisco, Bonhams (Veilinghuis)

 

14-11-2005, 1018Ingoldisthorpe psalter, Brugge, ca 1460 Stijl Willem Vrelant lit: Christie’s 11 juli 2000, lot 34

 

Sienna, Biblioteca Communale

 

Ms X.V.1 Missaal van Ferry de Clugny, Brugge en Bourgondië, tussen 1474 en 1480 verluchting door Willem Vrelant: frontispice en Meester van de Bourgondische prelaten: overige verluchting lit: Winkler 1925 (1978), p. 71, 199, pl. 35 frontispice door Willem Vrelant||Brussel 1959, nr. 126||Bousmanne 1997, p. 300-1||Brinkmann 1997, p. 398 frontispice door Meester van Edward IV||Smeyers 1998, p. 400-401 frontispice door Willem Vrelant, overige verluchting door Meester van de Bourgondische prelaten||Van Hoorebeeck 2007, II, p. 215||Siena 2011, nr. 12

 

Utrecht, Rijksmuseum het Catharijneconvent

 

Ms ABM h 18 getijdenboek, Brugge ca 1460-1470 (verluchting door Willem Vrelant of volgeling) lit: Smeyers en Cardon 1991||Bousmanne 1997, p. 301-2|| Wüstefeld 1997, nr. 117

 

Valenciennes, Bibliothèque municipale

 

Ms 240 Jean Gerson, Miroir d'Humilité (gekopieerd door David Aubert), Brugge en Brussel 1462 (verluchting door Willem Vrelant en de Meester van de Vraie cronicque descoce) lit: Winkler 1925 (1978), p. 71||Brussel 1959, nr. 142||Bousmanne 1997, p. 58, 302-3||Leuven 2002, nr. 84

 

Vaticaanstad, Biblioteca Apostolica Vaticana

 

Ms barber lat 381 getijdenboek lit: Bousmanne 1997, p. 303-5

 

Waddesdon Manor, the James A. de Rothschild Collection

 

Ms 9 getijdenboek, Brugge, ca 1460-1470 lit: Bousmanne 1997, p. 311-2

 

Wenen, Osterreichische Nationalbibliothek

 

cod 1857 Getijdenboek van Maria van Bourgondië, 1475-80, verluchting door Meester van Maria van Bourgondië: f. 14v , 43v, 94v en 99v, en door Lieven van Lathem, Simon Marmion (1 miniatuur) en Willem Vrelant (1 miniatuur: f. 51r Triniteit); kalligrafie door Claes Spierinck lit: Pächt-Jenni-Thoss 1983, p. 103||Bousmanne 1997, p. 305-7|| Smeyers 1998, p. 395||Walther 2001, p. 366-7||Los Angeles-London 2003, nr. 19

 

cod 1987 getijdenboek, Brugge ca. 1460 lit: Winkler 1925 (1978), p. 71, 206||Brussel 1959, nr. 124|| Pächt-Jenni-Thoss 1983, p. 86-92||Bousmanne 1997, p. 305-6

 

cod ser. n. 12878 getijdenboek van Willem van Montfoort (verluchting door Willem Vrelant en de Meester van Catharina van Kleef en anderen) 3e kwart 15e eeuw lit: Brussel 1959, nr. 100||Pächt-Jenni 1975, p. 24-36||Utrecht/New York 1989, nr. 49|| Smeyers en Cardon 1991, p. 99-104||Bousmanne 1997, p. 308-310||Smeyers 1998, p. 252, 254||Parijs-Brussel 2011-2012, ill. 158

 

cod ser. n. 13240 getijdenboek, Brugge, werkplaats van Willem Vrelant lit: Brussel 1959, nr. 132

 

cod ser. n. 13243 getijdenboek, f. 15v en 18v door Willem Vrelant, overige verluchting door anoniem kunstenaar lit: Brussel 1959, nr. 108||Pächt-Jenni-Thoss 1983, p. 92-95||Bousmanne 1997, p. 308-9

 

Zürich, privé-verzameling

 

Getijdenboek, voorheen in bezit familie Spinola lit: Bousmanne 1997, p. 312

Madrid, Palacio Real

Getijdenboek van Isabella de Katholieke, f. 37v: opdrachtgeefster in gebed voor de Maagd

 

 

Literatuur

 

Delisle 1868-1881, I, p. 268f. & III, p. 392

New York 1892, nr. 77

Van den Gheyn 1901 (1), p. 326-328

Bruck 1906, nr. 137

Delisle 1907, I, p. 197-8; II, p. 302, nr. 141

Laborde 1909, nr. 41

Van den Gheyn 1909

Winkler 1915, p. 294-296

Winkler 1925 (1978), p. 71, 74, 170, 175

De Ricci 1926, nr. 13, p. 14

Durrieu 1927, p. 17, 44-45, pl. X, XII

Leroquais 1929

Swarzenski & Schilling 1929, nrs. 142, 143

Dominguez-Bordona 1933, nrs. 1559, 1561

De Ricci 1935-1940, I, p. 778, nr. 133, p. 792, nr. 224, p. 794, nr. 235, p. 796, nr. 249, 250, 253, p. 797, nr. 254, 256, 258, 259, 260, p. 800, nr. 274, p. 801, nr. 281, p. 810, nr. 331, p. 812, nr. 344, p. 813, nr. 345, 346, p. 845, nr. 504; II, p. 2116, nr. 5

Gaspar & Lyna 1937-1945, nr. 324

Baltimore 1949, nr. 134

Brussel 1959, p. 103-5, nrs. 100, 101, 102, 104, 105, 106, 107, 108, 122, 123, 124, 125, 126, 131, 132, 133, 137, 138, 139, 140, 141, 142, 149, 178, 210, 214, 219, 232, 250

Delaissé 1959, nrs. 29, 39

Daneu Lattanzi 1965, nrs. 39, 42

Delaissé 1968, p. 74-75, 77

Bern 1969, nr. 229

Kessler 1969, nrs. 6, 8, 9

Pächt-Jenni 1975, p. 24-36

Farquhar 1976

Genève 1976, nr. 68

Delaissé-Marrow-de Wit 1977, p. 181 e.v.

Harthan 1977, p. 146-9

Kessler 1977

Brugge 1981, nr. 55

Von Euw & Plotzek 1982, nr. IX 8, p. 142-159

Pächt-Jenni-Thoss 1983, p. 86-92, 92-95, 103

Caswell 1985

Dutschke & Rouse 1986, p. 85

Gnoni 1986, p. 295

Dogaer 1987, p. 103, 105, fig. 58

Christie’s 22 juni 1988, lot 20

Wieck 1988, nrs. 91, 92, 93, 94

Brussel 1989, nr. 16

Gaspar & Lyna 1989, p. 9-25

König 1989 (1), nrs. 37, 38, 38a

Utrecht/New York 1989, nrs. 37, 49

König 1990, nr. 28

Brinkmann 1991, p. 121, noot 23

Smeyers en Cardon 1991, p. 99-104

König 1991 (2), nrs. 5, 6

Brugge 1992, p. 137

Avril & Reynaud 1993, nr. 47

Cambridge 1993, nr. 40

Caswell 1993

Cambridge 1993, nrs. 20, 21, 46

Christie’s 29 juni 1994, lot 37a

Cardon 1996, cat. nr. 9

Backhouse 1997, nr. 165

Bousmanne 1997

Brinkmann 1997, p. 10, 49, 53, 59, 160-2, 164-169, 389, 398

Brussel 1997, nr. 1

Clark 1997

Randall 1997, nrs. 244, 248, 250, 251, 252, 253, 254, 256, 257, 258, 259, 260, 261, 262, 263, 264, 266, 273, 279, 280, 283

Wieck 1997, nrs. 76, 82, 83, 97

Wüstefeld 1997, nr. 117

Smeyers 1998, p. 251-254, 291-2, 296-9, 333-4, 355, 356, 395

König 1998 (3), nr. 25

Bousmanne & Van Hoorebeeck 2000, p. 87-89, 112-118

Christie’s 11 juli 2000, lot 34

Van den Bergen-Pantsens 2000

Keulen 2001 (1), nr. 19

Philadelphia 2001, nrs. 14, 20

Sotheby's 19 juni 2001 (Ritman, 2), lot 25, 27

Walther 2001, p. 346-7, 366-7, 372-3

Brugge 2002, nr. 21b

Cardon, Van der Stock & Vanwijnsberghe 2002, p. 365-379, 879, 882-3, 889

Leuven 2002, nrs. 82, 83, 84, 91, afb. p. 56

Parijs 2002, nr. 88

Los Angeles-London 2003, nrs. 2, 15, 19, 52, 53, 66, p. 256

McKendrick 2003, pl. 12

Backhouse 2004, pl. 124

Christie’s 17 november 2004, lot 19

New York 2004, nr. 333

Sotheby’s 7 december 2004, lot 46

Cambridge 2005, nr. 85

Brussel 2006, p. 117-134

Clark 2006

Les Enluminures, Catalogus 13 – 2007, nr. 10

Van Hoorebeeck 2007, II, p. 215, 217

Bousmanne & Van Hoorebeeck 2009, p. 171-182

Morgan & Panayotova 2009, nrs. 202, 205

Wijsman 2010, p. 200, 219, 233, 264, 272, 416, 496, 542, 585, 586

Parijs 2011, p. 294-301, nrs. 156, 157

Siena 2011, nr. 12

Parijs-Brussel 2011-2012, p. 85, 142, 238-255, 261, 353, 356, nrs. 44-52

Les Enluminures 2012-cat 17, nr. 7

www.medievalbooksofhours.com (2012), in ref. number 61

 

Bradley 1887-1889, III, p. 397

Thieme-Becker 1907-1950

D’Ancona & Aeschlimann 1949, p. 213-214

 

Copyright © Roel Wiechers, 2013. All Rights Reserved