(Meester) Antoon Rolin

Lexicon van Boekverluchters

 

Den Haag, Koninklijke Bibliotheek

Ms 128 C 5, f. 1r: aanbieding van het handschrift (detail)

 

Meester van Antoon Rolin

 

 

Vlaams boekverluchter, ontleent zijn door Otto Pächt in London 1953-54 gegeven naam aan een van zijn opdrachtgevers, te weten Antoon Rolin, zoon van Nicolaas Rolin, de vroegere kanselier van Filips de Goede, voor wie deze meester een aantal handschriften verluchtte (waaronder Parijs, Bibliothèque National, ms fr 22552). Werkzaam in (de nabijheid van) Valenciennes, de economische hoofdstad van Henegouwen (aldus Legaré 2002) tussen 1490 en 1520. Hij illustreerde tal van profane teksten. Vooral in zijn getijdenboeken ontpopt hij zich echter als een navolger van Simon Marmion. Het koloriet is even zacht. Zijn figuren komen echter lineair en vlak over.

 

In de omgeving van de Meester van Antoon Rolin was werkzaam de Meester van de Sept Psaumes Allégorisés (zie aldaar en zie Brinkmann 1997, p. 226-233).

 

Den Haag, Koninklijke Bibliotheek

Ms 71 A 15, f. 1r (detail)

 

Catalogus

 

Antwerpen, Verzameling Dominique Hertoghe

 

Getijdenboek, Henegouwen, ca 1500 lit: Legaré 1992, p. 218, nr. 5||Brinkmann 1997, p. 219

 

Augsburg, Universitätsbibliothek

 

Cod I.4.2,6 Fleurs de toutes vertus, Henegouwen, ca 1500 lit: Brinkmann 1997, p. 220 thans toegeschreven aan de Meester van Ariane 1, zie aldaar

 

Auxerre, Trésor de la Cathédrale

 

Ms 11 getijdenboek, Henegouwen, ca 1500 lit: Legaré 1992, p. 220, nr. 25

 

Baltimore, Walters Art Gallery

 

Ms W 194 getijdenboek, , Henegouwen, ca 1500, ca 1490-1497 verluchting door Meester van Antoon Rolin en meester uit kring rond Simon Marmion (Meester van Louthe?): f. 102v: hl. Antonius lit: Leuven 2002, nr. 88||Los Angeles-London 2003, nr. 94

 

Ms W 431 getijdenboek, Henegouwen, ca 1500 lit: Wieck 1988 (2001), nr. 101||Legaré 1992, p. 218, nr. 6||Brinkmann 1997, p. 219||Randall 1997, nr. 285

 

Beloeil, Verzameling Prince de Ligne

 

Getijdenboek, Henegouwen, ca 1500 lit: Legaré 1992, p. 220, nr. 26||Brinkmann 1997, p. 220

 

Cambrai, Bibliothèque municipale

 

Ms 107 getijdenboek, Henegouwen, ca 1500, verluchting door Meester van Antoon Rolin en 2e anoniem verluchter lit: Legaré 1992, p. 218, nr. 7||Brinkmann 1997, p. 219

 

Cambridge, Massachuchets, Harvard University, Houghton Library

 

Ms lat 275 getijdenboek, Henegouwen, ca 1500 lit: Legaré 1992, p. 220, nr. 27||Brinkmann 1997, p. 219

 

Den Haag, Koninklijke Bibliotheek

 

Ms 71 A 15 Chronique dite de Baudouin d'Avesnes (Vol. II), Hainaut, Henegouwen, ca 1480-1490, volgeling van de Meester van Antoon Rolin lit: Den Haag 1998, nr. 42

 

Ms 128 C 5 Jean Molinet, Roman de la Rose moralisé, Henegouwen, ca 1500 lit: Den Haag 1980, nr. 42||Legaré 1992, p. 218, nr. 11||Brinkmann 1997, p. 219, 221||Smeyers 1998, p. 447, 450

 

Frankfurt a. M., Stadt- und Universitätsbibliothek

 

Ms lat oct 107 getijdenboek, Henegouwen, ca 1500 lit: Legaré 1992, p. 218, nr. 9||Brinkmann 1997, p. 219

 

Genève, Bibliothèque publique et universitaire

 

Ms fr 182 Guillaume de Digulleville, Livre du pèlerinage de vie humaine, Henegouwen, ca 1500, verluchting door Meester van Antoon Rolin en anderen lit: Geneva 1976, nr. 75||Legaré 1992, p. 217, nr. 1||Brinkmann 1997, p. 217||Los Angeles-London 2003, p. 407

 

Glasgow, University Library

 

Ms Euing 29 missaal (Zomerdeel), Geraardsbergen, ca 1510 (Winterdeel in Londen, Sotheby’s, cat. 8 december 2009, lot 51; losse miniatuur met Kruisiging in Londen, Sotheby’s, catalogus 6 december 2011, lot 24), verluchting door navolger van de Meester van Antoon Rolin lit: Toronto 1987-1989, nr. 127|| Sotheby’s 8 december 2009, in lot 51

 

Houston, Public Library, Finnigan Collection

 

Ms De Ricci 6 getijdenboek, Henegouwen, ca 1500 lit: Legaré 1992, p. 218, nr. 12||Brinkmann 1997, p. 220

 

Kopenhagen, Kongelige Bibliothek

 

Ms Thott 542,4 getijdenboek van Iacques Cretin en Marguerite Crohin, Henegouwen, ca 1500 lit: Legaré 1992, p. 218, nr. 8||Brinkmann 1997, p. 219

 

Londen, Sotheby’s

 

Catalogus 10 juli 1967, lot 99 getijdenboek, Henegouwen, ca 1500 lit: Sotheby’s 10 juli 1967, lot 99||Legaré 1992, p. 219, nr. 21

 

Catalogus 20 juni 1989, lot 70 getijdenboek, Doornik, ca 1480-1490 lit: Kraus 1964 (Catalogus 108), nr. 40||König 1989 (1), nr. 40||Sotheby’s 20 juni 1989, lot 70||Legaré 1992, p. 220, nr. 32

 

Catalogus 8 december 2009, lot 51 missaal (Winterdeel), Geraardsbergen, ca 1510 (Zomerdeel in Glasgow, University Library, Ms Euing 29; losse miniatuur met Kruisiging in Londen, Sotheby’s , catalogus 6 december 2011, lot 24), verluchting door navolger van de Meester van Antoon Rolin lit: Toronto 1987-1989, nr. 127||Sotheby’s 8 december 2009, lot 51

 

Parijs, Bibliothèque Nationale, Ms. fr. 9197, f. 13r (detail)

 

Catalogus 6 december 2011, lot 24 losse miniatuur met de Kruisiging, afkomstig uit Winterdeel van missaal, zie Londen, Sotheby’s 8 december 2009, lot 51, Geraardsbergen, ca 1510 (Zomerdeel in Glasgow, University Library, Ms Euing 29), verluchting door navolger van de Meester van Antoon Rolin lit: Sotheby’s 6 december 2011, lot 24

 

Milaan, Biblioteca Braidense

 

Ms AC VIII 32 getijdenboek, Henegouwen, ca 1500 lit: Brinkmann 1997, p. 220

 

München, Bayerische Staatsbibliothek

 

Clm 23240 getijdenboek, Henegouwen, ca 1500 lit: Legaré 1992, p. 218, nr. 13||Brinkmann 1997, p. 219

 

New York, Pierpont Morgan Library

 

Ms M 33 getijdenboek, Henegouwen, ca 1500 lit: lit: Legaré 1992, p. 220, nr. 28||Brinkmann 1997, p. 219 thans toegeschreven aan de Meester van Ariane 1, zie aldaar

 

Ms M 116 getijdenboek, Henegouwen, ca 1500 lit: Legaré 1992, p. 219, nr. 14||Brinkmann 1997, p. 219

 

Ms M 1053 getijdenboek, Henegouwen, ca 1500 lit: Legaré 1992, p. 219, nr. 15||Brinkmann 1997, p. 219

 

Oxford, Bodleian Library

 

Ms douce 205 Jacques de Guyse, Chroniques de Hainaut, Henegouwen, ca 1500 lit: Legaré 1992, p. 218, nr. 2||Brinkmann 1997, p. 217||Los Angeles-London 2003, p. 407

 

Ms Holkham misc. 50-53 (voorheen : Holkham Hall, Earl of Leicester, ms. 658) Jacques de Guyse, Chroniques de Hainaut, verluchting door Meester van Antoon Rolin en Meester van Marguerite de Liedekerke

lit: Legaré 1992, p. 218, nr. 3||Brinkmann 1997, p. 217||Los Angeles-London 2003, p. 407||Legare 2005, p. 415

 

Parijs, Bibliothèque de l'Arsenal

 

Ms 1185 getijdenboek van Isabella van Lalaing/Heures du Boussu, Henegouwen, ca 1490 lit: Legaré 1992, p. 219, nr. 16||Brinkmann 1997, p. 219||Los Angeles-London 2003, p. 407

 

Parijs, Bibliothèque Nationale

 

Ms fr 6440 Quintus Curtius Rufus, Histoire d'Alexandre (Franse vert. door Vasque de Lucène), Henegouwen, voor 1497 verluchting door Meester van Antoon Rolin en werkplaats en Meester van Ariane 1 lit: lit: Legaré 1992, p. 220, nr. 29||Brinkmann 1997, p. 220||Legare 2005, p. 416

 

Ms fr 9197 Evrart de Conty, Le livre des échecs amoureux moralisés, Henegouwen, ca 1500 lit: Legaré 1992, p. 218, nr. 4||Los Angeles-London 2003, p. 407

 

Ms fr 12550 Allégorie de l'homme raisonable et de l'entendement humain, Henegouwen, ca 1500 lit: Legaré 1992, p. 219, nr. 17||Brinkmann 1997, p. 220||Los Angeles-London 2003, p. 407

 

Ms fr 22552 Recueil des histoires de Troye, Henegouwen, ca 1490 lit: Legaré 1992, p. 219, nr. 18||Brinkmann 1997, p. 220||Los Angeles-London 2003, nr. 123

 

Parijs, Drouot (Veilinghuis)

 

Catalogus 21 maart 1973, lot 10 getijdenboek, Henegouwen, ca 1500 lit: Legaré 1992, p. 219, nr. 22

 

Privéverzameling, Duitsland (nr. cfr. Keulen 1987)

 

Ms 60 getijdenboek, Doornik, ca 1470-1480 lit: Keulen 1987, nr. 60||Legaré 1992, p. 220, nr. 30

 

Rotthalmünster, Antiquariat Heribert Tenschert

 

Catalogus Leuchtendes Mittelalter III (1991), nr. 28 getijdenboek, Henegouwen, ca 1500 lit: Brinkmann 1997, p. 220

 

Catalogus Leuchtendes Mittelalter III (1991), nr. 29 Getijdenboek van Adrianne de Staevele, Henegouwen, ca 1525 lit: Brinkmann 1997, p. 220

 

Stockholm, Kungliga Biblioteket

 

Ms A 233 getijdenboek, Henegouwen, ca 1500 lit: Legaré 1992, p. 219, nr. 19||Brinkmann 1997, p. 219

 

Stuttgart, Württembergische Landesbibliothek

 

Cod brev 3 getijdenboek, Henegouwen, ca 1500 lit: Legaré 1992, p. 219, nr. 20||Brinkmann 1997, p. 219

 

Westmalle, Trappistenabdij

 

Ms 9 Antifonarium, omgeving van de Meester van Antoon Rolin, Henegouwen, ca 1501-1502 lit: Smeyers 1998, p. 460-1

 

Literatuur

 

London 1953-54, nrs. 612-614

Kraus 1964 (Catalogus 108), nr. 40

Geneva 1976, nr. 75

Den Haag 1980, nr. 42

Keulen 1987, nr. 60

Toronto 1987-1989, nr. 127

Wieck 1988 (2001), nr. 101

König 1989 (1), nr. 40

Sotheby’s 20 juni 1989, lot 70

König 1991 (2), nrs. 28, 29

Legaré 1992

Brinkmann 1997, p. 217-224, 226-233

Randall 1997, nr. 285

Smeyers 1998, p. 432-3, 447-452, 460, 461

Den Haag 1998, nr. 42

Legaré 2002

Leuven 2002, nr. 88

Los Angeles-London 2003, nrs. 94, 123, p. 407-8

Legare 2005, p. 415, 416

Sotheby’s 8 december 2009, lot 51

Sotheby’s 6 december 2011, lot 24

 

 

Parijs, Bibliothèque Nationale, Ms. fr. 9197

f. 136v: Mercurius, f. 176v (detail), f. 181v Bacchus (detail), f. 237r (detail)

Copyright © Roel Wiechers, 2013. All Rights Reserved