(Meester) Dominicaanse Beeltenissen

Lexicon van Boekverluchters

 

Washington, National Gallery of Art,

B 15 393 los blad met Geboorte en aankondiging aan de herders

 

 

 

Meester van de Dominicaanse Beeltenissen ("Dominican Effigies")

 

 

Italiaans boekverluchter en paneelschilder, die zijn naam ontleent aan een thans in Florence, Archivio di

Santa Maria Novella, bewaard gebleven paneelschildering met Christus en de Maagd, omgeven door 17 Dominicaanse heiligen en gezegenden.

Samen met Meester (Maestro) Daddesco was deze meester de dominante figuur in de Florentijnse boekverluchting van het 2e kwart van de 14e eeuw.

 

Hij schijnt een aantal niet voltooide opdrachten uit de werkplaats van Pacino di Bonaguida te hebben geërfd (waaronder het laudario van de Compagnia di Sant'Agnese, thans verspreid over diverse bibliotheken en verzamelingen), en heeft minimaal een keer samengewerkt met Meester (Maestro) Daddesco (Biblioteca Apostolica Vaticana 1992, p., cod lat barb 3984).

 

De meester wordt voor het eerst geïdentificeerd door Osvald Sirén in 1926, die hem de Meester van de Lord Lee Veelluik (Polyptych) noemt. Richard Offner geeft hem in 1930 en 1957 zijn huidige naam, de Meester van de Dominicaanse Beeltenissen ("Dominican Effigies").

 

De meester is altijd beschouwd in nauwe relatie met een tweetal andere artiesten, te weten de Meester van Biadaiolo (De Biadaiolo Verluchter; zie ook aldaar voor een afbeelding uit het Biadaiolo manuscript) en de Meester van het Cappella Medici Veelluik (Polyptich). Bernard Berenson 1931 vat de werken van al deze drie artiesten samen onder de naam Meester van Terenzano.

 

De manuscripten en paneelschilderingen die kunnen worden toegeschreven aan de Meester van Biadaiolo zijn alle dateerbaar voor of omstreeks 1335, terwijl de werken die in verband worden gebracht met de Meester van de Dominicaanse Beeltenissen zijn vervaardigd na dit jaar. Gelet op de overeenkomsten in stijl en iconografie moet geconcludeerd worden dat waarschijnlijk sprake is van twee opeenvolgende stadia van een en dezelfde carrière.

 

Tot de pogingen de anonieme meester van een naam te voorzien die in documenten voorkomt, heeft de vereenzelviging met Ristoro d'Andrea de meeste aandacht getrokken.

 

 

Malibu, J. Paul Getty Museum, Ms 80 Los blad met Pinksteren Washington, National Gallery of Art, B 22 128 los blad met Alle Heiligen

 

Catalogus

 

Antwerpen, Museum Mayer van den Bergh

 

Ms 303 los blad met het Laatste Avondmaal en de viering van de eucharistie, afkomstig uit het laudario van de Compagnia di Sant'Agnese, Florence, ca 1335-1350

lit: New York 1994, p. 61||Parijs 2011, p. 54

 

Berlijn, Staatliche Museen zu Berlin

 

Min 1228 los blad met Geboorte in initiaal "P", Florence, ca 1335-1350 lit: New York 1994, p. 58

 

Cambridge, Houghton Library, Harvard University

 

Inv. 1943.1866 los blad uit een antifonarium met de gezegende Elisabeth van Hongarije in een initiaal G, Florence, ca 1335-1340 lit: De Ricci 1935-1940, II, p. 1708, nr. D.18||Palladino 2003, nr. 23

 

Florence, Biblioteca Medicea Laurenziana

 

Cod plut XL.12 Dante Alighiery, Divina Comedia, Florence, ca 1330-1340, verluchting door Pacino di Bonaguida en de Meester van de Dominicaanse Beeltenissen lit: New York 1994, p. 58

 

Cod tempiano 3 Domenico Lenzi, Specchio umano (Biadaiolo; voor afbeelding zie onder Meester van Biadaiolo), Florence, ca 1335-1350 lit: Formaggio & Basso 1960, p. 33 afbeelding uit cod tempiano 3|| New York 1994, p. 56||Italian Libraries 1997, p. 98, 99

 

Cor H antifonaar voor de kerk van Santa Maria Novella in Florence, verluchting door Meester van de Dominicaanse Beeltenissen en Pacino di Bonaguida, Florence, ca 1330-1340 lit: New York 1994, p. 58

 

Milaan, Biblioteca Trivulziana

 

Ms 10, 80 Divina Comedia, Florence, ca 1337 lit: Voelcke & Wieck 1992, p. 178

 

Malibu, J. Paul Getty Museum

 

Ms 80 Los blad met Pinksteren, afkomstig uit het laudario van de Compagnia di Sant'Agnese, Florence, ca 1335-1340 lit: Voelcke & Wieck 1992, nr. 66||New York 1994, nr. 4h||Parijs 2011, p. 54

 

Oberlin, Allen Memorial Art Museum

 

Inv. 43.12 los blad uit een graduaal met Johannes de Doper in een initiaal P, Florence, ca 1335-1340 lit: Salmi 1955, p. 1706, nr. D.9||Palladino 2003, nr. 22

 

Washington, National Gallery of Art

 

B 15 393 los blad met Geboorte en aankondiging aan de herders, afkomstig uit het laudario van de Compagnia di Sant'Agnese, Florence, ca 1335-1350 lit: Washington DC 1950, nr. 9||Los Angeles 1953-1954, nr. 95||Offner 1957, pl. XXI||Nordenfalk 1975 (1), nr. 7||New York 1994, p. 61, nr. 4c||Parijs 2011, p. 54

 

B 22 128 los blad met Alle Heiligen, afkomstig uit het laudario van de Compagnia di Sant'Agnese, Florence, ca 1335-1350 lit: New York 1994, p. 62, nr. 4l||Parijs 2011, p. 56

 

Literatuur

 

1.Sirén 1926

2.Offner 1930

3.De Ricci 1935-1940, II, p. 1706, nr. D.9; p. 1708, nr. D.18

4.Washington DC 1950, nr. 9

5.Los Angeles 1953-1954, nr. 95

6.Salmi 1955, p. 25, 26, 28, 30

7.Offner 1957

8.Formaggio & Basso 1960, p. 33 (afbeelding uit cod tempiano 3)

9.Nordenfalk 1975 (1), nr. 7

10.Voelcke & Wieck 1992, nr. 66, p. 178

11.New York 1994, p. 56-83, nrs. 4c, 4h, 4l

12.Italian Libraries 1997, p. 98-99

13.Palladino 2003, nrs. 22, 23

14.Parijs 2011, p. 54-56

 

A.Bradley 1887-1889 –

B.Thieme-Becker 1907-1950

C.D’Ancona & Aeschlimann 1949 –

 

Copyright © Roel Wiechers, 2013. All Rights Reserved