Meester van Gijsbrecht van Brederode - Master of Gijsbrecht van Brederode - Maître de Gijsbrecht van Brederode

Lexicon van Boekverluchters

Den Haag, Koninklijke Bibliotheek, Ms. 79 K 11, f. 17v: annunciatie (detail)

 

Meester van Gijsbrecht van Brederode

 

Master of Gijsbrecht van Brederode | Maître de Gijsbrecht van Brederode

 

Noord-Nederlandse boekverluchter, werkzaam in Utrecht in het 3e kwart van de 15e eeuw. Ontleent zijn naam aan een getijdenboek dat hij verluchtte voor Gijsbrecht van Brederode, deken van de Utrechtse Dom (overleden 1475). Door Hoogewerff 1936 genoemd Meester Zenobius (voornaamste helper van Meester Zeno = Meester van Evert Zoudenbalch), maar deze naam is in ongebruik geraakt.

 

De stijl van de Meester van Gijsbrecht van Brederode is nauw verwant met die van de Meester van Evert Zoudenbalch, maar mist diens bekwaamheid in weergave van figuren en compositie. De meester is sterk beïnvloed door Jan van Eyck, met name door diens vroege werk aan het hof van Jan van Beieren (tussen 1422 en 1424). Vergelijk bijvoorbeeld de Gevangenneming van Christus in het getijdenboek van Gijsbrecht van Brederode (f. 54v) met de miniatuur met hetzelfde onderwerp in het befaamde Turijns-Milaanse getijdenboek. Wellicht bezaten de ateliers van beide meesters modelboeken met copieën van het werk van Jan van Eyck. De Meester van Yolande de Lalaing is mogelijk een leerling van de Meester van Gijsbrecht van Brederode.

 

Luik, Universiteitsbibliotheek, Ms. Wittert 13, f. 68v-69r: God de Vader weegt de zielen en versierde tekstpagina

 

Catalogus

 

Amsterdam, Bibliotheca Philosophica Hermetica

 

signatuur en soort handschrift

BPH 151 getijdenboek

plaats en tijdstip vervaardiging

Utrecht, ca 1460-70

verluchting

Meester van Gijsbrecht van Brederode

Noord-Nederland, ca 1510

toegevoegde miniaturen door een van de Meesters van de Zwarte Ogen

literatuur

Sotheby’s 18 juni 1991, lot 135

Wüstefeld 1993, p. 143, 221, nt. 22

Broekhuijsen 2009, nr. 6

Wüstefeld & Korteweg 2009, nr. 2

 

Cambridge, Fitzwilliam Museum

 

signatuur en soort handschrift

Ms McClean 94 getijdenboek

plaats en tijdstip vervaardiging

Utrecht, ca 1465-70

verluchting

Meester van Gijsbrecht van Brederode

literatuur

Byvanck en Hoogewerff 1925, nr. 139

Utrecht-New York 1989, nr. 69

 

Cambridge, Fitzwilliam Museum, Ms. Mcclean 94, f. 13v: christus heiland (detail)

 

Cleveland, Cleveland Museum of Art

 

signatuur en soort handschrift

Ms 1998-124 Getijdenboek

plaats en tijdstip vervaardiging

Utrecht, ca 1460-1465

verluchting

Meester van Gijsbrecht van Brederode: f. 13v annunciatie, 62v geboorte, 176v God de Vader met de zielen in een doek en 4e volbladminiatuur

Antonis Rogiersz. uten Broec: f. 221v aanbidding door de wijzen, alle 97 gehistorieerde initialen

literatuur

Utrecht-New York 1989, nr. 66

 

Den Haag, Koninklijke Bibliotheek

 

signatuur en soort handschrift

Ms 79 K 11 Bout psalter-getijdenboek

plaats en tijdstip vervaardiging

Haarlem, 1453

verluchting

Meester van de Haarlemse Bijbel: f. 119v: Laatste Oordeel en alle 6 gehistorieerde initialen

een van de Meesters van Otto van Moerdrecht: f. 61v kruisiging, f. 79v Pinksteren

een van de Meesters van Gijsbrecht van Brederode: f. 17v annunciatie

anoniem artiest: f. 172v david onthoofdt goliath

literatuur

Jörn Günther 2006, nr. 19

Utrecht 2009, p. 112, 113, afb. 100

 

Hamburg, Dr. Jörg Günther Antiquariat

 

signatuur en soort handschrift

Catalogus 8 (2006) nr. 24 getijdenboek

plaats en tijdstip vervaardiging

Utrecht, ca 1465-1470

verluchting

Meester van Gijsbrecht van Brederode

literatuur

Jörn Günther 2006, nr. 24

 

Luik, Universiteitsbibliotheek

 

signatuur en soort handschrift

Ms Wittert 13 getijdenboek van Gijsbrecht van Brederode

plaats en tijdstip vervaardiging

Utrecht, ca 1465-1470

verluchting

Meester van Gijsbrecht van Brederode

Meester van Evert Zoudenbalch

literatuur

Brassinne 1924 (1)

Byvanck en Hoogewerff 1925, nr. 104

Utrecht-New York 1989, nr. 65

Utrecht 2009, p. 105, afb. 93

 

signatuur en soort handschrift

Ms Wittert 34 getijdenboek

plaats en tijdstip vervaardiging

Utrecht, ca 1460

verluchting

Meester van Gijsbrecht van Brederode

Meester van de Vederwolken

literatuur

Brassine 1924 (2)

Byvanck en Hoogewerff 1925, nr. 105

Utrecht-New York 1989, nr. 68

Cleveland, Cleveland Museum of Art, Ms. 1998-124, f. 62v: geboorte en versierde tekstpagina

 

Malibu, J. Paul Getty Museum

 

signatuur en soort handschrift

Ms Ludwig IX 10 getijdenboek

plaats en tijdstip vervaardiging

Utrecht, kort na 1460

verluchting

Meester van Evert Zoudenbalch: de enige volbladminiatuur op f. 15v kroning van de Maagd, en de 4 rechtermarges van f. 115r, 118r, 202r, 264r

Meester van Gijsbrecht van Brederode: alle initiaalminiaturen en overige randversiering

literatuur

Euw & Plotzek 1979-1985 (2), ms. Ludwig IX 10

Utrecht-New York 1989, nr. 63

Voor verdere literatuur zie onder Meester van Evert Zoudenbalch

 

Utrecht, Rijksmuseum Het Catharijneconvent

 

signatuur en soort handschrift

Ms abm h 12b getijdenboek

plaats en tijdstip vervaardiging

Utrecht, ca 1460

verluchting

Meester van Gijsbrecht van Brederode

literatuur

Utrecht-New York 1989, nr. 67

Wüstefeld 1993, nr. 96

 

Utrecht, Universiteitsbibliotheek

 

signatuur en soort handschrift

Ms 15.C.5 gebedenboek

plaats en tijdstip vervaardiging

Utrecht, ca 1460

verluchting

Meester van Gijsbrecht van Brederode

literatuur

Utrecht 1984, nr. 124

Utrecht-New York 1989, p. 215

Van der Horst 1989, nr. 68, p. 20-21, pl. M, figs. 357-360

Utrecht 2009, p. 105, 106, afb. 94

 

Wenen, Osterreichische Nationalbibliothek

 

signatuur en soort handschrift

Cod 2771-2772 Bijbel van Evert Zoudenbalch

plaats en tijdstip vervaardiging

Utrecht, kort na 1460

verluchting

Meester van Evert Zoudenbalch

Meester van de Vederwolken

Meester van Gijsbrecht van Brederode: o.a. cod 2772: f. 10r

3 anonieme verluchters

literatuur

Vogelsang 1899, p. 28, 56 e.v.

Beer 1912, nr. 1

Byvanck en Hoogewerff 1925, nr. 102

Pächt-Jenni 1975, p. 43-85, kl. pl. IV-VI, figs. 48-51, 80-261

Utrecht-New York 1989, nr. 61

Fingernagel & Gastgeber 2003, nr. IV, 5

 

Utrecht, Universiteitsbibliotheek, Ms. 15 C 5, f. 15v: annunciatie (detail)

 

Literatuur

 

Vogelsang 1899, p. 28, 56 e.v.

Beer 1912, nr. 1

Brassinne 1924 (1)

Brassine 1924 (2)

Byvanck en Hoogewerff 1925, nrs. 102, 104, 105, 139

Hoogewerff 1936, I, p. 560-566

Byvanck 1937, p. 85-88

Byvanck 1943, p. 52-53, 56-58

Delaissé 1968, p. 45, fig. 100

Brussel 1971, nr. 25, 41 en 42

Pächt-Jenni 1975, p. 43-85, kl. pl. IV-VI, figs. 48-51, 80-261

Euw & Plotzek 1979-1985 (2), ms. Ludwig IX 10

Utrecht 1984, nr. 124

Utrecht-New York 1989, nrs. 63, 64, 65, 66, 67, 68, 69, p. 198-204, 210-215

Van der Horst 1989, nr. 68, p. 20-21, pl. M, figs. 357-360

Sotheby’s 18 juni 1991, lot 135

Wüstefeld 1993, nr. 96, p. 143, 221 (nt. 22)

Fingernagel & Gastgeber 2003, nr. IV.5

Jörn Günther 2006, nrs. 19, 24

Broekhuijsen 2009, nr. 64

Utrecht 2009, p. 105, 106, 112, 113, afb. 93, 94, 100

Wüstefeld & Korteweg 2009, nr. 2

 

Copyright © Roel Wiechers, 2013. All Rights Reserved