(Meester) Geneefse Latini

Lexicon van Boekverluchters

 

Londen, British Library,

Ms Harley 4376, Jean de Courcy, Chronique de la Bouquechardière, f. 150r (detail)

 

 

Meester van de Geneefse Latini

 

Frans boekverluchter, werkzaam tussen de late jaren 1450 en vroege jaren 1480.

Ontleent zijn naam door Plummer 1982, p. 66 gegeven naam aan een door hem verlucht exemplaar van Brunetto Latini’s “Le Trésor” dat thans bewaard wordt in Genève. Door Franse geleerden ook wel genoemd Meester van de Echevinage de Rouen, gelet op het grote aantal handschriften dat in opdracht van deze belangrijke persoonlijkheid in Rouen werd vervaardigd, of Meester van Bouquechardière, zulks naar een 12-tal door het atelier van deze meester verluchte copieën van de “Bouquechardière”, bevattende beschrijvingen van de geschiedenis van Rouen en omgeving (zie o.a. Parijs, Bibliothèque Nationale, ms. fr. 329, 2685, 6183, 20124; Wenen, Osterreichische Nationalbibliothek, cod 2543; Chantilly, Musée Condé, ms. 312 en Waddesdon Manor, ms. 11).

 

De hierboven genoemde handschriften werden overigens in de oudere literatuur (Durrieu) ook in verband gebracht met de Ten Eyken Stijl, zo genoemd naar Jacob Ten Eyken, een kalligraaf van Vlaamse afkomst. Aangezien echter deze Jacob ten Eyken alleen de schrijver was, en niet de verluchter van de tot deze groep te rekenen handschriften, terwijl voorts het sleutelhandschrift van deze groep (Chantilly, Musee Conde, ms. 401 niet werd verlucht door een tot deze groep behorende meester, is deze naamgeving in ongebruik geraakt.

 

Resteert nog een aantal werken dat naast de Meester van de Geneefse Latini, ook in verband wordt gebracht met de Meester van Marguerite d’Orléans.

Het palet van onze meester wordt gekenmerkt door intense groen-, paars- en blauwkleuren en is vrolijk met levendige figuren. De meester stond aan het hoofd van een zeer goed georganiseerde werkplaats die gedurende een periode van 25 jaar werk van een constant hoog niveau afleverde. Ook na de dood van de meester bleef de werkplaats produceren. Bijzonder is een door hem in semi-grisaille verlucht handschrift (Sotheby’s juni 1998).

 

Catalogus

 

Baltimore, Walters Art Gallery

 

Ms W 224 getijdenboek, Rouen, ca 1480 lit: Wieck 1988 (2001), nr. 58||Randall 1992, nr. 165

 

Ms W 233 getijdenboek, Rouen, ca 1480 lit: Wieck 1988 (2001), nr. 59||Randall 1992, nr. 164

 

Ms W 241 getijdenboek, Rouen, ca 1480, verluchting door de werkplaats van de Meester van de Geneefse Latini lit: Wieck 1988 (2001), nr. 61||Randall 1992, nr. 163

 

Ms W 284 getijdenboek, Rouen, ca 1480 lit: Wieck 1988 (2001), nr. 60||Randall 1992, nr. 162

 

Besançon, Bibliothèque municipale

 

Ms 69 breviarium van Charles de Neufchatel, Rouen, 3e kwart 15e eeuw lit: Avril & Reynaud 1993, p. 172

Chantilly, Musée Condé

 

Ms 312 Jean de Courcy, La Bouquechardière, Rouen, ca 1470 lit: Sotheby’s catalogus 19 juni 2001 (Ritman, 2), in lot 23

 

Den Haag, Koninklijke Bibliotheek

 

Ms 66 B 13 Valerius Maximus, Des faits et des paroles mémorables (vert. Door Simon de Hesdin en Nicholas de Gonesse), Loire-streek, ca 1470 verluchting door de Meester van de Cité de Dieu van Maçon, de Meester van het Psalter van Jean le Meingre III, de Meester van de Echevinage de Rouen=Meester van de Geneefse Latini (aldus Den Haag 1992, nr. 59) of de Meester van de Geneefse Boccaccio: f. 2 (aldus New York 2005-2006, p. 103) Voor literatuur zie onder Meester van de Cité de Dieu van Maçon

 

Dublin, Chester Beatty Library

 

Ms W 89 getijdenboek, Rouen, eind 15e eeuw, verluchting door Jean Bourdichon: f. 24v, 65; Meester van Jean Charpentier: f. 35, 40, 45, 47v, 49v, 51, 53, 54v, 116v; Meester van de Geneefse Latini: f. 13, 16v, 74, 90v, 91v, 96v, 100, 101v; volgeling van Jean Fouquet: f. 30v, 57, 59, 61, 89, 93; anoniem artiest uit Tours: kalender f. 1v-12v lit: Art de l’enluminure dec. 2006-febr. 2007

 

Genève, Bibliothèque Publique et Universitair

 

Ms fr 80 Les faits des Romains en andere teksten, Rouen, ca 1460 lit: Senebier 1779, p. 348-350|| Ritter & Lafond 1913, p. 23||Genève 1976, nr. 50|| Plummer 1982, p. 66

 

Ms fr 160 Brunetto Latini, Le Trésor, Rouen, ca 1460 lit: Senebier 1779, p. 398-402||Ritter & Lafond 1913, p. 23, pl. LXVI-LXVII||Genève 1976, nr. 49|| Plummer 1982, p. 66

 

Hamburg, Dr. Jörn Günther Antiquariat

 

Catalogus 8-2006, nr. 23 Martin le Franc, L’Estrif de Fortune et de Vertu, Rouen, ca 1465-1475 lit: Jörn Günther 2006, nr. 23

 

Lissabon, Biblioteca Nacional

 

Ms II 42 getijdenboek, Rouen, ca 1475 lit: Verlagsprogramm Biblioteca Rara, Münster, 2009/2010

 

Londen, British Library

 

Ms Harley 4376, Jean de Courcy, Chronique de la Bouquechardière, Rouen, ca 1450/1475 lit: Herbert 1923 (1), nr. 114||De Chancel 1987, p. 228-29, 269-70, 285, 289||Rabel 1989, p. 59 n. 17 en 24

 

Londen, Christie’s

 

Catalogus 12 juni 2013, lot 29 getijdenboek, Rouen, ca 1465 lit: Christie’s, Catalogus 12 juni 2013, lot 29

 

Londen, Sotheby’s

 

Catalogus 19 juni 1990 (Eric Korner) lot 33 los blad met aankondiging aan de herders uit getijdenboek, Rouen, ca 1460-1470 lit: Sotheby’s 1990, lot 33

 

Catalogus 16 juni 1997 (Beck) Lot 26 het Landau-getijdenboek, Rouen, ca 1460-75 lit: Sotheby’s catalogus 12 juli 1948, lot 62||Kraus 1964 (Catalogus 108), nr. 38||Kraus 1967 (Catalogus 117), nr. 12|| Plummer 1982, p. 66 daar geciteerd als: New York, Kraus, cat. 117, nr. 12||Plotzek 1987, nr. 35|| Sotheby’s catalogus 16 juni 1997 (Beck), lot 26

 

Catalogus 21 april 1998 Lot 37 Getijdenboek van Saint-Lo lit: Sotheby’s catalogus 21 april 1998, lot 37

 

Catalogus 23 juni 1998 Lot 69 getijdenboek, ca 1465-75 lit: Sotheby’s catalogus 23 juni 1998, lot 69

 

Catalogus 19 juni 2001 (Ritman, 2) Lot 23 getijdenboek, Rouen, 3e kwart 15e eeuw lit: Plummer 1982, nr. 46||Sotheby’s catalogus 19 juni 2001 (Ritman, 2), lot 23

 

Catalogus 4 december 2007, lot 60 Getijdenboek van Jean de Hangest en Marie d'Amboise, Angers en Rouen, ca 1455-1465 verluchting door Meester van Jeanne de Laval: f. 13r, 25r, 28r; Werkplaats van de meester van de Geneefse Latini: overige lit: Sotheby’s 4 december 2007, lot 60

 

New York, Pierpont Morgan Library

 

Ms m 167 getijdenboek, Rouen, ca 1470 lit: Plummer 1982, p. 66, 67

 

Ms m 457 Grand coustumier de Normandie, Rouen, ca 1460 lit: Plummer 1982, nr. 87

 

Ms m 1093 getijdenboek, Rouen, ca 1470

 

New York, Privéverzameling

 

Getijdenboek, Rouen, ca 1470, 16 miniaturen, o.a. f. 12 annunciatie, f. 23 visitatie, f. 39 geboorte, f. 45 aankondiging aan de herders, f. 48v aanbidding door de wijzen, f. 51v presentatie in de tempel; f. 87 kruisiging; f. 90v pinksteren lit: Plummer 1982, nr. 88

 

Parijs, Bibliothèque de l'Arsenal

 

Ms 562 getijdenboek, Rouen, ca 1470-1475 lit: Parijs 1955, nr. 243||Avril & Reynaud 1993, nr. 91

 

Parijs, Bibliothèque Mazarine

 

Ms 1556 en 1557 Jean de Courcy, Chronique de la Bouquechardiere, Normandië, ca 1470 alleen ondertekeningen, handschrift is incompleet gebleven, verluchter uit omgeving Meester van de Geneefse Latini lit: Wenen 1978, p. 138

 

Parijs, Bibliothèque Nationale

 

Ms fr 329 Jean de Courcy, La Bouquechardière, Rouen, tussen 1457 en 1461 lit: Sotheby’s catalogus 19 juni 2001 Ritman (2), in lot 23

 

Ms fr 2596 Chroniques de Charles VI et de Charles VII lit: Avril & Reynaud 1993, p. 172

 

Ms fr 2623 Chronique de Normandie, ca 1460 lit: Avril & Reynaud 1993, nr. 90

 

Ms fr 2629 Guillaume de Tyr, Histoire de la conquete de Jérusalem, Rouen, ca 1470 lit: Plummer 1982, p. 66

 

Ms fr 2685 Jean de Courcy, La Bouquechardière, Rouen, tussen 1457 en 1461 lit: Parijs 1904, nr. 121|| Avril & Reynaud 1993, nr. 89||Sotheby’s catalogus 19 juni 2001 (Ritman, 2), in lot 23

 

Ms fr 6183 Jean de Courcy, La Bouquechardière, Rouen, tussen 1457 en 1461 lit: Sotheby’s catalogus 19 juni 2001 (Ritman, 2), in lot 23

 

Ms fr 15459 Jean de Courcy, La Bouquechardière, vol. 2 (vol 1 = fr. 6183), Rouen, ca 1470 (verwantschap met Meester van Marguerite d’Orléans (of) Meester van de Geneefse Latini

 

Ms fr 20124 Jean de Courcy, La Bouquechardière, Rouen, tussen 1457 en 1461 lit: Sotheby’s catalogus 19 juni 2001 (Ritman, 2), in lot 23

 

Ms fr 20130 Jean de Courcy, Chronique de la Bouquechardiere, Rouen, ca 1470, verwantschap met Meester van de Geneefse Latini

 

Ms Smith-Lesouëf 70 Pierre Choisnet, Le Livre des trois ages de l'homme, ca 1482-1483 lit: Avril & Reynaud 1993, nr. 92

 

Rotthalmünster, Antiquariat Heribert Tenschert

 

Leuchtendes Mittelalter V, 1993, nr. 20 getijdenboek, Rouen, ca 1460-1470 lit: König 1993, nr. 20

 

Rouen, Bibliothèque municipale

 

Ms 287 missaal lit: Avril & Reynaud 1993, p. 172

 

Sint Petersburg, Russische Nationale Bibliotheek

 

Ms fr. F.v. IV, 13-1,2 Jean de Courcy, Chronique de la Bouquechardiere, ca 1470 lit: Woronowa-Sterligow 1996, p. 164-7

 

Waddesdon Manor, James A. de Rotschild Collection

 

Ms 11 Jean de Courcy, La Bouquechardière, Rouen, tussen 1457 en 1461 lit: Sotheby’s catalogus 19 juni 2001||Ritman, 2), in lot 23

 

Wenen, Osterreichische Nationalbibliothek

 

Cod 2543 Jean de Courcy, La Bouquechardière, Rouen, tussen 1457 en 1461 lit: Pächt & Thoss 1974, p. 57-8|| Wenen 1978, nr. 38||Sotheby’s catalogus 19 juni 2001|| Ritman, 2), in lot 23

 

Cod 2605 Christine de Pisan, La cite des dames, Normandië, ca 1470 verluchter uit omgeving Meester van de Geneefse Latini lit: Pächt & Thoss 1974, p. 52-3 ||Wenen 1978, nr. 39

Literatuur

 

Senebier 1779, p. 398-402

Parijs 1904, nr. 121

Ritter & Lafond 1913

Herbert 1923 (1), nr. 114

Sotheby’s catalogus 12 juli 1948, lot 62

Parijs 1955, nr. 243

Kraus 1964 (Catalogus 108), nr. 38

Kraus 1967 (Catalogus 117), nr. 12

Pächt & Thoss 1974, p. 57-8, afb. 100-105; p. 52-53, afb. 80-82

Genève 1976, nrs. 49, 50

Wenen 1978, nrs. 38, 39, p. 137-140

Plummer 1982, nrs. 87, 88, p. 66-67

Watson 1984, p. 74

De Chancel 1987, p. 228-29, 269-70, 285, 289

Plotzek 1987, nr. 35

Wieck 1988 (2001), nrs. 58-61

Rabel 1989

König 1990, nr. 46

Sotheby’s 1990, lot 33

Randall 1992, nrs. 162, 163, 164, 165

Avril & Reynaud 1993, nrs. 89, 90, 91, 92, p. 172

König 1993, nr. 20

Woronowa-Sterligow 1996, p. 164-167

Wieck 1997, p. 69

Sotheby’s catalogus 16 juni 1997 (Beck), lot 26, p. 201-208

Sotheby’s catalogus 21 april 1998, lot 37

Sotheby’s catalogus 23 juni 1998, lot 69, p. 112-117

Sotheby’s catalogus 19 juni 2001 (Ritman, 2), lot 23

Jörn Günther 2006, nr. 23

Art de l’enluminure dec. 2006-febr. 2007

Sotheby’s 4 december 2007, lot 60

Verlagsprogramm Biblioteca Rara, Münster, 2009/2010

Christie’s, Catalogus 12 juni 2013, lot 29

 

Bradley 1887-1889 –

Thieme-Becker 1907-1950

D’Ancona & Aeschlimann 1949 –

 

 

Londen, British Library,

Ms Harley 4376, f 90r Parijs en Helena, f. 356v: Jeruzalem

Copyright © Roel Wiechers, 2013. All Rights Reserved