(Meester) Vlaamse Boëthius

Lexicon van Boekverluchters

 

Parijs, Bibliothèque Nationale, Ms. Neérlandais 1, f. 58v (detail)

 

 

Meester van de Vlaamse Boëthius

 

 

Vlaams boekverluchter, werkzaam in Gent tussen 1480 en 1520. Hij ontleent zijn naam aan een Middelnederlandse versie van Boëthius' "Vertroosting van de Wijsbegeerte", in 1492 gekopieerd in opdracht van de Brugse bibliofiel Lodewijk van Gruuthuse. De meester is herkenbaar aan de uitgelengde, magere personages in nauwsluitende kledij. Ze beheersen hun gevoelens. Hun bewegingen zijn eerder stroef. Soms zijn de randen indrukwekkend illusionistisch, met akanten in brons- en goudkleur op gekleurde grond, met daartussen bloemen, vogels en insecten. De meester van de Vlaamse Boëthius was een belangrijk leverancier voor Lodewijk van Gruuthuse: bijna de helft van zijn oeuvre was voor hem bestemd. Deze verluchter werd door Winkler vroeger aangeduid als de "zogenoemde Alexander Bening" (zie ook onder Alexander Bening).

 

 

Parijs, Bibliothèque Nationale, Ms. Neérlandais 1, f. 12v (detail)

 

Catalogus

 

Londen, British Library

 

Ms Royal 15 E 1 William of Tyre, Historia rerum in partibus transmarinis gestarum (Livre d'Eracle), Brugge, ca 1479-1480 verluchting voorheen toegeschreven aan Alexander Bening, maar thans toegeschreven aan de Meester van de Vlaamse Boëthius en assistenten, de Meester van Edward IV en een verluchter van Parijs, Bibliothèque Nationale, fr. 82 lit: Winkler 1925, p. 179||Dogaer 1987, p. 158||Backhouse 1997, nr. 180||London-Los Angeles 2003, nr. 87||London 2011, p. 293||Parijs-Brussel 2011-2012, p. 425

 

Ms Royal 16 G III Jean Aubert , La vie de notre seigneur Jhesucrist, La Vengance de la mort Jhesu Christ, Gent, 1479, verluchting door Meester van de Vlaamse Boëthius lit: Los Angeles-London 2003, p. 309||London 2011, nr. 152||Reynolds 2013, p. 142-3

 

Ms Royal 18 E.iv Valerius Maximus, Faits et dits mémorables des romains, vertaling door Simon de Hesdin en Nicolas de Gonesse, volume 2, Brugge 1479, verluchting door Meester van de Witte Inscripties en 1 miniatuur op f. 19r door Meester van de Vlaamse Boëthius lit: Los Angeles-London 2003, p. 290 en noot 2

 

Parijs, Bibliothèque de l'Arsenal

 

Ms 5082-5083 Flavius Josephus, Antiquités des Juifs, Gent, ca 1485-1495, verluchting door de Meester van de Vlaamse Boëthius, de Meester van Edward IV en de Meester van de Alledaagse Hoofden lit: Winkler 1925 (1978), p. 117, 191 als de zogenoemde Alexander Bening||Dogaer 1987, p. 158 als de zogenoemde Alexander Bening||Los Angeles-London 2003, p. 294

 

Parijs, Bibliothèque Nationale

 

Ms fr 11-16 Flavius Josephus, Antiquités des Juifs, Gent, ca 1480-1483 lit: Winkler 1925 (1978), p. 117, 191 als de zogenoemde Alexander Bening||Dogaer 1987, p. 158 als Alexander Bening||Brugge 1992, p. 147||Los Angeles-London 2003, p. 294||Parijs-Brussel 2011-2012, nr. 127

 

Ms fr 38 Caesar, Commentaires, Gent, ca 1485 Meester van de Vlaamse Boëthius lit: Dogaer 1987, p. 158 als Alexander Bening||Brugge 1992, p. 147

 

Ms fr 82 Jean de Wavrin, Chronique d'Angleterre, vol. 5a, Brugge, ca 1470 Meester van de Chronique d’Angleterre, Meester van de Vlaamse Boethius lit: Brugge 1992, p. 147

 

Ms fr 83 Jean de Wavrin, Chronique d'Angleterre, Brugge, ca 1470 Meester van de Vlaamse Boethius lit: Brugge 1992, p. 147

 

Ms fr 84 Jean de Wavrin, Chronique d'Angleterre, Brugge, ca 1470 Meester van de Chronique d’Angleterre, Meester van de Vlaamse Boethius lit: Brugge 1992, p. 147||Parijs-Brussel 2011-2012, nr. 126

 

Ms fr 85 Jean de Wavrin, Chronique d'Angleterre, Brugge, ca 1470 Meester van de Chronique d’Angleterre, Meester van de Vlaamse Boethius lit: Brugge 1992, p. 147

 

Ms fr 181 La vie de notre seigneur Jésus-Christ, Vengeance de notre seigneur Jésus-Christ, Gent, ca 1480 lit: Winkler 1925 (1978), p. 117, 191 als de zogenoemde Alexander Bening||Brussel 1959, nr. 200, pl. 61 als niet-geïdentificeerd kunstenaar||Gent 1975, nr. 619||Brugge 1981, nr. 112, kl. pl. 27, 28||Dogaer 1987, p. 158|| Brugge 1992, p. 147||Parijs-Brussel 2011-2012, nr. 125

 

Ms fr 190 Jean Gerson, Le secret parlement de l’homme a son ame & Seneca, Les quatre vertus principaux (Franse vertaling door Jehan Trousseau), Gent, ca 1485 Meester van de Vlaamse Boëthius lit: Dogaer 1987, p. 158 als Alexander Bening||Brugge 1992, p. 147

 

Ms fr 9136 Livre des simples médicines,Gent, ca 1485 Meester van de Vlaamse Boëthius lit: Dogaer 1987, p. 158 als Alexander Bening||Brugge 1992, p. 147

 

Ms lat 8733a Nicole Oresme, De origine et natura … mutationibus monetarum lit: Dogaer 1987, p. 158 als Alexander Bening||Brugge 1992, p. 147

 

Ms néerl. I Boëthius, De consolatione philosophiae, Gent, 1492 lit: Winkler 1925 (1978), p. 117, 191 als de zogenoemde Alexander Bening; handschrift aangeduid als ms. fr. 1||Brugge 1981, nr. 115||Brugge 1992, p. 199 (nr. 138), 201, afb. op p. 145||Smeyers 1998, p. 412, 425||Parijs-Brussel 2011-2012, nr. 128

 

 

Parijs, Bibliothèque Nationale, Ms. Neérlandais 1, f. 58v (detail)

 

Literatuur

 

Winkler 1925 (1978), p. 117, 179, 191

Brussel 1959, nr. 200, pl. 61

Gent 1975, nr. 619

Brugge 1981, nrs. 112, 115

Dogaer 1987, p. 158

Brugge 1992, p. 147, 199 (nr. 138), 201, afb. op p. 145

Backhouse 1997, nr. 180

Smeyers en Van der Stock 1997, p. 22, 24 (afbeelding), 33

Smeyers 1998, p. 405, 412, 425, 444

Los Angeles-London 2003, nr. 87, p. 290 en noot 2, p. 294, 309

London 2011, nr. 152, p. 293

Parijs-Brussel 2011-2012, nr. 125, 126, 127, 128; p. 425-433

Reynolds 2013, p. 142-3

 

Copyright © Roel Wiechers, 2013. All Rights Reserved